Biblia Orygenes.org

Nagrania z pierwszego dnia wykładów

2012-02-09T20:17:00.001+01:00

Na stronie Biblia Kraków umieszczono konspekt i nagrania z pierwszego dnia wykładów o. dr Stephena D. Ryana - Biblical Theology and Hermeneutics: Sacrifice, Priesthood, and Holiness. W kolejnych dniach pojawią kolejne notatki i nagrania. Zapraszamy!

„Hermeneutics and Biblical Theology” – to tytuł wykładu, jaki w semestrze wiosennym poprowadzi o. dr Stephen D. Ryan, dominikanin z Waszyngtonu. Spotkania odbywać się będą od 9 do 21 lutego w budynku Kolegium Filozoficzno-Teologicznego w Krakowie. Serdecznie zapraszamy! Wykład zakończony egzaminem honorowany jest przez Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie i premiowany punktami ECTS.

Pismo Święte w wersji mp3

2012-02-08T12:40:00.001+01:00

Akcja „Pismo Święte w wersji mp3", którą zorganizował Serwis „Poważne sprawy, poważne odpowiedzi" osiągnęła sukces, którego chyba nikt nie oczekiwał. Nie jest to jednak sukces jednorazowy, ale regularne, codzienne działanie. Akcja wciąż trwa i - co więcej - rozszerza się.

Okazało się, że jest bardzo wielu ludzi, którzy - zajęci codziennymi obowiązkami, zabiegani - potrzebują Pisma Świętego dostępnego w każdej chwili. Takiego, z którego mogliby korzystać w drodze do pracy w samochodzie, autobusie, czy podczas wykonywania codziennych obowiązków. Zainteresowanie było naprawdę ogromne!

Dołącz do grona fanów i korzystaj z Biblii w wersji mp3

Naturalnym przedłużeniem i konsekwencją tej akcji było utworzenie strony „Pismo Święte w wersji mp3" na Facebooku. To pierwsza taka inicjatywa, w której na popularnym portalu społecznościowym pojawia się w jednym miejscu to, co najbardziej związane z Pismem Świętym.

Jest to również kolejne narzędzie i sposób, dzięki którym można w łatwy i szybki sposób dotrzeć do ludzkich serc. Dzięki temu nie trzeba już nawet przeglądać stron internetowych. Na profilu „Pismo Święte w wersji mp3" codziennie przygotowywane są fragmenty Pisma Świętego, oczywiście w formacie audio, do posłuchania. Dodatkowo umieszczamy komentarze do tekstów biblijnych, nagrane przez wybitnych znawców Pisma Świętego oraz komentarze liturgiczne na każdy dzień. A to, co najważniejsze - każdy czytelnik serwisu PS-PO lub fan profilu „Pismo Święte w mp3" na Facebooku - ma możliwość pobrania Biblii Tysiąclecia w całości - oczywiście w wersji do słuchania.

Już teraz wszyscy fani mogą poznać historie postaci, które pojawiają się na kartach Biblii, a najnowszą inicjatywą są „Biblijne perełki" - specjalnie wybrane i wyselekcjonowane, najpiękniejsze cytaty z Pisma Świętego. A to dopiero początek - jeszcze wiele, wiele ciekawych pomysłów i inicjatyw przed nami.

Znaleziono najstarszy tekst Ewangelii Marka?

2012-02-06T17:17:00.001+01:00

Bardzo interesującą informację zamieścili na swoim blogu Brian LePort, Daniel Levy, and John Dave Medina...

According to Daniel B. Wallace the earliest manuscript of the Gospel of Mark has been discovered (see “Ehrman vs. Wallace: Round Three”). He writes the following in reference to a recent debate he had with Bart D. Ehrman:

“We have as many as eighteen second-century manuscripts (six of which were recently discovered and not yet catalogued) and a first-century manuscript of Mark’s Gospel! Altogether, more than 43% of the 8000 or so verses in the NT are found in these papyri. Bart had explicitly said that our earliest copy of Mark was from c. 200 CE, but this is now incorrect. It’s from the firstcentury. I mentioned these new manuscript finds and told the audience that a book will be published by E. J. Brill in about a year that gives all the data. (In the Q & A, Bart questioned the validity of the first-century Mark fragment. I noted that a world-class paleographer, a man who had no religious affiliation and thus was not biased toward an early date, was my source. Bart said that even so, we don’t have thousands of manuscripts from the first century! That kind of skepticism is incomprehensible to me.)”

It will be interesting to see what the scholarly community says about this in the months to come . (HT: Joel Watts)

KUL - Dni Biblijne

2012-02-05T19:03:00.001+01:00

Wiosenne Dni Biblijne, dn. 22.03.2012 r.

"Jego domem my jesteśmy" (Hbr 3,6). Wspólnota Kościoła domem Boga

Instytut Nauk Biblijnych KUL Jana Pawła II organizuje w dn. 22 marca 2011 r. doroczne wiosenne sympozjum biblijne, którego temat brzmi: „Jego domem my jesteśmy” (Hbr 3,6). Wspólnota Kościoła domem Boga.

Zamierzeniem Organizatorów jest podjęcie biblijnej refleksji nad szczególnym aspektem Kościoła, jakim jest żywa wspólnota jego członków. Nasze analizy i dyskusje pragniemy wpisać w aktualny program duszpasterski przyjęty dla Kościoła w Polsce na 2012 rok. Zwracamy się do wszystkich Czcigodnych Księży Profesorów i Szanownych Państwa z serdecznym zaproszeniem do wzięcia udziału w sympozjum.

Kontakt:

Ks. dr Wojciech Popielewski OMI

Instytut Nauk Biblijnych KUL

wpopielewski@wp.pl

Lectio Divina u Benedyktynów

2012-02-05T19:01:00.001+01:00

Data rozpoczęcia:

Piątek, 10 Lutego 2012 godz. 17:00

Data zakończenia:

Piątek, 10 Lutego 2012 godz.

Miejscowość:

Kraków-Tyniec

Organizator:

Benedyktyński Instytut Kultury "Chronić dobro"

Kontakt:

By zaczerpnąć więcej informacji, zapraszamy na: http://www.benedyktyni.eu

Udział:

Bezpłatny

Wszystkich zainteresowanych wspólną lekturą Pisma Świętego zapraszamy do opactwa 10 lutego 2012 r. o godz. 17.00 na motywacyjne spotkania z Biblią.

Coraz częściej przedsiębiorcy oraz wszyscy, którzy biorą odpowiedzialność za swoje życie, dostrzegają wagę wartości duchowych w podejmowaniu codziennych decyzji. Z myślą o takich potrzebach w opactwie tynieckim od ponad roku odbywają się spotkania z Biblią.

Dostrzegając ich owocność i aktualność, udostępniamy je od września 2011 wszystkim zainteresowanym.

Spotkania odbywają się w opactwie tynieckim od września do czerwca, w każdy drugi i czwarty piątek miesiąca (z wyjątkiem 23.12.2011), o godz. 17:00 (zbiórka przy furcie klasztornej).

Wstęp wolny !!!

Day of Diccovery - 200 filmów o Biblii

2012-02-05T18:57:00.001+01:00

Kanał Day of Diccovery proponuje ponad 200 filmów o Biblii, Jezusie historycznym, archeologii biblijnei i kulturze judaizmu. Filmy można kupować na DVD lub oglądać bezpłatnie w internecie on-line.

TUTAJ: http://www.dod.org/

Jesus: Man, Messiah, or More? Overview, Part I

Was Jesus really the Son of God and the Messiah the Bible claims, or was He merely human like the rest of us? For the last 10 years, a group of scholars have been studying this very issue. Watch as they put forth their evidence, and then decide for yourself who Jesus really was.

TUTAJ: http://www.dod.org/Products/DOD2121.aspx

Warsztaty garncarstwa ze Słowem

2012-02-05T18:53:00.001+01:00

Warsztaty garncarstwa ze Słowem Bożym

Jeremiasz u garncarza

Od: Piątek, 10 Lutego 2012 godz.

Do: Niedziela, 12 Lutego 2012 godz.

Miejscowość:

Zawichost

Organizator:

Ośrodek Formacji Liturgicznej św. Jana Chrzciciela w Zawichoście

Kontakt:

ul. 11 Listopada 5 27-630 Zawichost tel. 15 835 41 05 http://www.zawichost.jadwizanki.pl

Udział:

Płatny

Zapraszamy do udziału w warsztatach garncarskich, które odbędą się w klimacie ciszy i skupienia.

Warsztaty prowadzić będą:

pan Piotr Skiba - ceramik, nauczyciel garncarstwa, terapeuta, twórca naczyń do filmu Qvo vadis J. Kawalerowicza, autor książki "Garncarstwo sztuka pięciu żywiołów" oraz ks. Jakub Szcześniak - kapłan archidiecezji warszawskiej, kierownik duchowy i rekolekcjonista, były duszpasterz Ośrodka dla Niewidomych i rektor kościoła MB Anielskiej w Laskach, obecnie ojciec duchowny w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie

Od drzewa do labiryntu

2012-02-05T18:42:00.001+01:00

Od drzewa do labiryntu

Studia historyczne o znaku i interpretacji

Umberto Eco

Tom obejmuje teksty z pierwszej dekady XXI wieku skupione wokół kwestii znaku i znacze-nia. Nie jest to jednak tylko zbiór rozpraw z dziedziny semiotyki czy semiologii. Umberto Eco (ur. 1932), włoski intelektualista, badacz i pisarz, autor przesławnego „Imienia róży”, roztacza tu przed czytelnikiem frapującą panoramę kultury od starożytności przez średnio-wiecze po czasy Kanta, Manzoniego i Vattima. Osią książki jest tytułowe drzewo, sposób porządkowania danych przeciwstawiony innemu sposobowi porządkowania: labiryntowi-encyklopedii. Te dwa „paradygmaty” stosunku do wiedzy stanowią przejaw dwóch postaw: „mocnej” i „słabej”, modernistycznej i postmodernistycznej, które są obecne nie tylko w naszych czasach, lecz przewijają się przez całą historię intelektualną. Jest to niewątpliwie zbiór tekstów do studiowania, lecz jeśli czytelnik wybierze „encyklopedyczne” podejście do niego, odnajdzie w jego labiryncie wiele zaskakujących wiadomości i teorii, jak na przykład wyjaśnienie, dlaczego w średniowieczu nie rozumiano znaczenia pojęć „tragedia” i „komedia”, jak pojmowano dawniej metaforę, co uchodziło w średniowieczu za fałszerstwo, a co za autentyk, i co ma szczekanie psa do teorii znaku.

Tożsamość diaspory

2012-02-05T18:38:00.001+01:00

Tożsamość diaspory

Żydzi w Azji Mniejszej okresu cesarstwa

Krystyna Stebnicka

Czytelnikowi należy się wyjaśnienie: książka ta nie przedstawia dziejów Żydów w Azji Mniejszej okresu rzymskiego w ujęciu chronologicznym, nie jest wykładem religii Żydów w diasporze, nie zawiera szczegółowych ustaleń na temat wpływów judaizmu na środowiska pogańskie czy gminy chrześcijan, choć każdego z tych problemów po trosze dotyka. Skupia się przede wszystkim na pytaniu o żydowską tożsamość i o odrębność tej grupy mieszkańców poleis Azji Mniejszej. W powszechnej opinii (w znacznej mierze podzielanej przez autorkę) zhellenizowani Żydzi okresu cesarstwa uczestniczyli w życiu miejskim, korzystali z tych samych instytucji co poganie, pełnili urzędy w administracji miejskiej i imperialnej, ich obyczaje epigraficzne nie różniły się zasadniczo od powszechnie przyjętych w greckim otoczeniu. Jak więc Żydzi zachowali swoją odrębność w środowisku greckim? Czy „żydowskość” ograniczała się jedynie do odmienności religijnej? Czy i w jaki sposób ewoluowała tożsamość Żydów w przeobrażającym się świecie? Jak przebiegał proces hebraizacji tych środowisk i dlaczego tak łatwo uległy one wpływom tzw. judaizmu rabinicznego w okresie, o którym wiemy niewiele, ponieważ ok. roku 6oo kończy się materiał epigraficzny i zaczynają „wieki ciemne” diaspory, a w IX i X stuleciu są to już środowiska całkowicie zhebraizowane?

O ile łatwo jest wskazać dolną granicę przyjętej chronologii – wyznacza ją bowiem materiał zawarty w Dawnych dziejach Izraela Józefa Flawiusza, który przytacza ustawodawstwo rzymskie z 2. połowy I w. p.n.e. – o tyle granica górna musi pozostać płynna, choć można by uznać, że jest nią początek V stulecia, kiedy niszczono synagogi i zamieniano je na kościoły, Żydzi zmuszani byli do konwersji, a cesarskie ustawy narzucały im wiele ograniczeń, m.in. zabraniając pełnienia urzędów w administracji imperialnej. Jednak nieprecyzyjne datowanie późnoantycznego materiału epigraficznego, konieczność sięgnięcia do regulacji ustanowionej przez cesarza Justyniana, a wreszcie świadomość, że wielka synagoga w Sardes działała do perskiego najazdu w 616 r., czynią początek wieku V granicą umowną.

Spis treści

Przedmowa

Wykaz skrótów

Wstęp

Rozdział I. Żydzi w Azji Mniejszej w świetle źródeł literackich

Rozdział II. Synagoga i gmina – żydowskie instytucje w greckich poleis

Rozdział III. Tożsamość żydowska w diasporze małoazjatyckiej w okresie wczesnego cesarstwa (I–III w.)

Rozdział IV. HEBRAIOI – Żydzi w diasporze małoazjatyckiej w czasach późnego antyku

Rozdział V. Palestyna i diaspora – „przełom IV wieku”

Zakończenie

Aneksy

Bibliografia

Indeks głównych nazw geograficznych

Indeks rzeczowy

Opowiadam wam jak Piotr

2012-02-05T18:35:00.001+01:00

Opowiadam wam jak Piotr

Kalina Wojciechowska

Książka jest pracą interdyscyplinarną, na pograniczu biblistyki i teorii literatury. Wykorzystano w niej większość synchronicznych metod badawczych: analizę retoryczną, narracyjną, stylistyczną, elementy Wirkungsgeschichte, aby wykazać, że Ewangelia Marka jest tekstem artystycznym, w którym celowo zastosowany został język/styl potoczny a wręcz antyestetyczny.

Moda w Biblii

2012-02-05T18:31:00.001+01:00

Moda w Biblii

Barbara Szczepanowicz

Barbara Szczepanowicz od lat omawia różne elementy biblijnych realiów. Tym razem zajęła się ubiorem i dodatkami do niego. Rozmyślaniom nad tekstem Pisma Świętego pomaga wyobrażenie sobie występujących w nim osób. Można niejako samemu brać udział w tym, o czym się czyta, stanąć obok ówczesnych ludzi, patrzeć na nich i słuchać ich słów. Jest to łatwiejsze, jeśli przeczyta się dobrą książkę, omawiającą w przystępny sposób ówczesny strój i towarzyszące mu dodatki oraz ozdoby.

Przypowieści Jezusa

2012-02-05T18:28:00.001+01:00

Przypowieści Jezusa. Narracyjny klucz lektury

Wojciech Pikor

Książka "Przypowieści Jezusa. Narracyjny klucz lektury" przynosi omówienie opowiadań o królowaniu Boga zapisanych w Ewangeliach Mateusza i Łukasza. Zastosowane w komentarzu podejście wychodzi naprzeciw strukturze narracyjnej i polega na odtworzeniu i współtworzeniu przypowieści przez słuchaczy. W komentarzu przedstawiono najpierw dynamikę opowiadania poprzez powiązanie wydarzeń w przyczynowo-skutkową fabułę. Podczas tego etapu badania zwraca się uwagę na strategie narracyjne, poprzez które Jezus chce włączyć swoich słuchaczy w opowiadaną historię. Przedmiotem dalszej analizy są postaci występujące w utworze. Odkrywane są i interpretowane te wszystkie elementy narracji, przy pomocy których Jezus „buduje” swoich bohaterów. Kolejny punkt komentarza to odczytanie orędzia przypowieści, które jest ściśle powiązane ze strukturą, sposobem i przedmiotem Jezusowego opowiadania. Na koniec zostaje przybliżony biblijny kontekst przypowieściowych obrazów, w którym nabierają one jeszcze większej głębi, koloru i blasku.

Deuteronomium jako "księga" w kontekście kultury piśmienniczej starożytnego bliskiego wschodu

2012-02-05T18:22:00.001+01:00

Deuteronomium jako "księga" w kontekście kultury piśmienniczej starożytnego Biskiego Wschodu

Renata Jasnos

Tak zasadnicze umieszczenie Deuteronomium w kontekście kulturowym Starożytnego Bliskiego Wschodu stanowi największą wartość recenzowanej rozprawy . Jest to dzieło, które wnosi nowe wartości poznawcze, w takim stopniu absolutnie nieobecne w polskiej literaturze biblijnej, nie tylko w odniesieniu do Deuteronomium .

Należy szczególnie zwrócić uwagę na wprowadzenie i zastosowanie metody, która została określona jako Kompositionsgeschichte. Jest to dzieło dojrzałe, doskonale opracowane i wnoszące rzeczywiście nowe elementy do arsenału wiedzy biblijnej ujętej na szerokim tle wiedzy kulturoznawczej w odniesieniu do Starożytnego Bliskiego Wschodu.

Ks. prof. dr hab. Tomasz Bolesław Jelonek, biblista

Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie

Deuteronomium przedstawione jest tu jako pismo w wielu sensach znaczeń. Szczegółowo omówione zostaje zagadnienie przekazu oralnego i piśmiennego, z uwzględnieniem dynamiki procesu. Inspirujące są tu odwołania do "modelu Gilgamesza", unikalnego procesu kształtowania się starożytnego, klasycznego dzieła. Monografia Renaty Jasnos jest specjalistyczną, prezentującą wysoki poziom naukowy pracą z zakresu biblistyki i teologii. Ale może stać się inspirującą i niezwykle pożyteczną lekturą także dla kulturoznawców, językoznawców, literaturoznawców, religioznawców czy filozofów.

Prof. dr hab. Marta Kudelska

Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Homilie o Księdze Rodzaju i Wyjścia

2012-02-05T18:20:00.001+01:00

Homilie o Księdze Rodzaju

Homilie o Księdze Wyjścia

Orygenes

Homilie Orygenesa do Pięcioksięgu należą do najważniejszych dzieł egzegetycznych starożytności. Powstały między rokiem 245 a 250 w Cezarei Palestyńskiej, gdzie Orygenes głosił je wiernym, a uczniowie stenografowali. Zachowały się jednak tylko w łacińskim przekładzie Rufina z Akwilei.

Orygenes koncentruje się w nich na wybranych zagadnieniach i postaciach, stosując do ich objaśnienia metodę alegorezy, która mu daje nieograniczone możliwości interpretacji tekstu. Zakłada bowiem, że sens Pisma Świętego jest nieskończony i zawsze pod jego jedną warstwą kryje się inna, głębsza.

Cuda Jezusa

2012-02-05T18:17:00.001+01:00

Cuda Jezusa

Michał Wojciechowski

Po co Jezus czynił cuda? Czy opisy cudów są historycznie prawdziwe i co z nich wynika? Czego dotyczyły poszczególne cuda? Odpowiedzi na te pytania znajdziemy w kolejnej książce prof. Michała Wojciechowskiego, poświęconej omówieniu zawartych w Ewangeliach relacji o cudach

Święty Paweł mistyk i apostoł

2012-02-05T18:15:00.001+01:00

Święty Paweł mistyk i apostoł

Charles Andre Bernard

Mistrzowsko poprowadzona refleksja nad mistycznym życiem Apostoła Narodów, obejmującym zarówno głębokie przeżycia duchowe, jak i niezwykle intensywną działalność apostolską. Precyzyjny, dogłębny, wymagający styl wypowiedzi wyróżnia tę książkę spośród innych poświęconych duchowości apostolskiej św. Pawła. Przykład Apostoła Pawła, który nie wprowadza żadnego podziału między życiem osobistym i dawaniem świadectwa wierze, może stać się niezwykle inspirujący dla współczesnego chrześcijanina, który doświadcza pokusy zamknięcia wiary w murach własnego mieszkania.

Nowy lud Boży w myśli teologicznej św. Łukasza

2012-02-05T18:12:00.001+01:00

Nowy lud Boży w myśli teologicznej św. Łukasza

Stanisław Włodarczyk

Rzeczowa analiza pojęcia Kościoła jako nowego ludu Bożego napisana przez znanego i cenionego egzegetę ks. prof. Stanisława Włodarczyka. Książka jest dowodem na to, że eklezjologia przekazana przystępnym językiem może zainteresować nie tylko studentów teologii, kapłanów i osoby zakonne, ale każdego chrześcijanina.

Chleb z Emaus

2012-02-05T18:10:00.001+01:00

Chleb z Emaus

Cecile Gariel

Dzień po żydowskim święcie Paschy dwaj uczniowie Jezusa idą ogromnie przygnębieni. Ich wspaniała przygoda z Mesjaszem zakończyła się… Opuszczają Święte Miasto, gdzie Jezus został ukrzyżowany, i udają się do swych domów drogą wiodącą do Emaus. Ale oto jeden z przechodniów zbliża się i dołącza do nich. Nieznajomy, dostrzegając ich zagubienie, rozprasza wątpliwości i przypomina im ponad tysiącletnią tradycję… Kim jest ów tajemniczy nieznajomy? Od prawie dwóch tysięcy lat pokolenia chrześcijan starają się poznać treść tej rozmowie na trzy głosy. Ewangelie nie mówią nam o niej wiele. Autorka ośmieliła się przywołać z wielką żarliwością to tajemnicze spotkanie, podczas którego Chrystus Zmartwychwstały objawia się swoim uczniom. Być może po lekturze tej rozmowy my również śmielej zaprosimy Go do naszego życia: Człowieka i Boga.

Dzieło św. Łukasza (Łk-Dz) w świetle świadectw pozabiblijnych

2012-02-05T18:08:00.001+01:00

Dzieło św. Łukasza (Łk-Dz) w świetle świadectw pozabiblijnych

Stanisław Włodarczyk

Z pomocą tej książki czytelnik może swobodniej poruszać się w środowisku kulturowym Nowego Testamentu i lepiej zrozumieć przesłanie religijne, zawarte w dziele teologicznym św. Łukasza. Korzystając zarówno z dawnych jak i najnowszych badań archeologicznych, prowadzonych w Ziemi Świętej, zwłaszcza przez franciszkańską Szkołę Biblijną z Jerozolimy, ks. prof. Włodarczyk daje polskiemu czytelnikowi praktyczną pomoc do samodzielnej lektury tekstu świętego.

The Book of Amos in Emergent Judah

2012-02-05T18:05:00.001+01:00

Janson Radine

The Book of Amos in Emergent Judah

Recent developments in the study of ancient Near Eastern prophecy, as well as new archaeological models of the development of ancient Judah and Israel, have significant implications for biblical prophetic literature. Jason Radine proposes a reassessment of the book of Amos in light of these developments. In comparison with the evidence for prophecy in the ancient Near East (including ancient Israel), biblical prophetic literature stands out as a distinctly different phenomenon. The author proposes that the book of Amos is not a work of "prophecy" as the phenomenon is known from the ancient Near East, but rather a religio-political document explaining and justifying the withdrawal of divine favor from the northern kingdom. The book of Amos uses lamentation language to describe the Assyrian conquest of Israel, but also makes social justice accusations that justify the northern kingdom's destruction.

The Paraphrase of Shem

2012-02-05T18:02:00.001+01:00

The Paraphrase of Shem

Michel Roberge

This book presents the first comprehensive interpretation of the Paraphrase of Shem, Codex VII,1 in the Coptic Nag Hammadi Library. The lenghty introduction discusses the literary genre of the treatise, its plan and system, its situation among the Gnostic systems, its provenance and date. The translation sets out the text in paragraphs, with headings and subheadings. A short commentary follows the translation. The analysis of the system shows that the author is working from a model of the universe, whose principles have been drawn from Stoicism and Middle Platonism. While dipping into the springs of the major Sethian and Valentinian systems, the author follows his own way and offers an original system, anticipating in many respects Manichaeism.

Text and Canon of the Hebrew Bible

2012-02-05T17:57:00.001+01:00

Text and Canon of the Hebrew Bible

Collected Studies

By Shemaryahu Talmon

The essays by Shemaryahu Talmon presented in this fourth volume of his collected studies in English were written against the background of the momentous manuscript finds at various sites in the Judean Desert, including approximately 200 biblical or Bible-related manuscripts and manuscript fragments discovered at Qumran. These discoveries date from the crucial period of the turn of the era and afford scholars unprecedented information on the early transmission history of the biblical text.

Talmon likens the transmission process (in agreement with Paul Kahle, and contrary to Paul de Lagarde) to a confluence of variant pristine traditions that Judaism, Christianity, and the Samaritan communities severally channeled into one fixed and closely circumscribed text form. It is his thesis that at least some of the "biblical" manuscripts and fragments from Qumran preserve original variants of the wording in the Masoretic Text, which eventually was recognized and transmitted in Judaism as the acclaimed and exclusively binding wording of the Hebrew Bible. These manuscripts and fragments evidence a "textual strategy" consisting of the interaction of the original authors and the transmitters of their work. Scribes and editors were minor partners of the authors. They did not refrain from occasionally changing wordings within a given range of "poetic license," often adapting literary techniques and patterns that had been used by the primary creators of the texts that they copied.

The 18 essays reprinted in this volume relate to a variety of phenomena that affected the biblical literature in the stages of transition from oral tradition to hand-written transmission, initially in Paleo-Hebrew, then in the square alphabet, and ultimately in the promulgation of the Masoretic version in print.

Talmon`s articles published herein initially appeared over a period of about 50 years, thus giving expression to his developing thought regarding the transmission history of the biblical text up to the present time. The papers have undergone revision in the process of preparing the present volume. Scholars and students alike will benefit from owning and using this superb comprehensive collection of studies.

Published in Cooperation with the Mandel Institue of Jewish Studies, The Hebrew University of Jerusalem, by Eisenbrauns

Transforming Visions

2012-02-05T17:54:00.001+01:00

Transforming Visions

Transformations of Text, Tradition, and Theology in Ezekiel

Edited by William A. Tooman, Michael A. Lyons

This volume includes nine essays that move Ezekiel's creative reuse of older materials to the foreground of discussion. The essays highlight the transformation of earlier texts, traditions, and theology in Ezekiel. They explore the diverse ways that Ezekiel reshapes Israel's legal texts, rituals, oracles against foreign nations, royal ideology, conception of the individual, remembrance of the past, and hope for the future. The work concludes by noting the subsequent transformation of Ezekiel in scribal transmission and in the New Testament.

Podążać drogami Boga. Przesłanie Abrahama i Sary

2012-02-05T17:50:00.001+01:00

Książka przedstawia biblijną historię Abrahama i Sary. Każdy z 40 rozdziałów rozpoczyna cytat z Pisma Świętego, po nim zamieszczono rozważania na ich temat, z odniesieniem do realiów współczesnych. Z bagażu doświadczeń Abrahama i Sary może czerpać i dzisiejszy czytelnik.

Książka przeznaczona jest dla wszystkich, którzy chcieliby swoją lekturę Pisma Świętego wzbogacić dzięki jasnym i jednocześnie fachowym komentarzom.

Macie stać się wolni

2012-02-05T17:48:00.000+01:00

Księga Wyjścia to opowieść o historii wyzwolenia. Jej nieprzemijająca aktualność sprawia, że i nas zachęca ona do stawiania czoła wyzwaniom codzienności i problemom naszych czasów, wzywa do wyruszenia w drogę i do działania.

W tej wędrówce jednego możemy być pewni: Pan jest z nami. Bóg pragnie bowiem życia i wolności człowieka.

Autor z wielkim duchowym wyczuciem i duszpasterskim talentem przybliża przesłanie tej Księgi, pomaga odnaleźć własną „świętą ziemię”, na której Bóg czeka na spotkanie z każdym z nas.

Książka przeznaczona jest dla wszystkich, którzy chcieliby swoją lekturę Pisma Świętego wzbogacić dzięki jasnym i jednocześnie fachowym komentarzom.

I stało się światło. 40 rozważań o dziele stworzenia

2012-02-05T17:47:00.001+01:00

Czterdzieści krótkich, kilkustronicowych omówień najważniejszych fragmentów Pisma Świętego dotyczących dzieła stworzenia. Autorzy nie ograniczyli się do zbadania Księgi Rodzaju i poddali analizie zarówno Stary, jak i Nowy Testament. Zamierzeniem autorów było stworzenie kompletnego obrazu stwórczego działania Boga.
Książka przeznaczona jest dla wszystkich, którzy chcieliby swoją lekturę Pisma Świętego wzbogacić dzięki jasnym i jednocześnie fachowym komentarzom.
Każdy z rozdziałów jest zamkniętą całością – można zatem czytać książkę na dwa sposoby: od początku do końca, odkrywając fascynującą prawdę o dziele stworzenia, lub wybierać co dzień jeden, najbardziej interesujący nas rozdział i w ten sposób narzucić lekturze bardzo osobisty porządek.

Chcę obudzić jutrzenkę. Przesłanie psalmów

2012-02-05T17:44:00.001+01:00

„Księga Psalmów stanowi biblijny modlitewnik i jako taki właśnie wykorzystywał go Jezus. Modlitwa psalmami może uspokoić naszą duszę; a to stanowi podstawę miłości do drugiego człowieka, angażowania się na rzecz innych i – co równie ważne – relacji z Bogiem. Psalmy wznoszą się ponad codzienność i jej troski”.

Akademia Biblijna - inicjatywa portalu Biblia Wiara.pl

2012-01-31T12:58:00.001+01:00

Rok Wiary - zaproszenie i zobowiązanie do refleksji nad kondycją duchowości współczesnego człowieka

Papież Benedykt XVI postawił przed Wspólnotą Kościoła Katolickiego nie lada wyzwanie – ogłaszając Rok Wiary, zaprosił, a niejako i zobowiązał każdego wyznawcę Chrystusa do refleksji nad źródłem, istotą, jakością i sposobem przeżywania wiary przez współczesnego człowieka. To szczególna zachęta, byśmy sięgnęli do korzeni i odnaleźli własną tożsamość, sens jestestwa, głębię duchowości.

Nie sposób odważyć się na takie rekolekcje bez odpowiedniego przygotowania, bez przewodnika. Ze świadomości tych potrzeb wyrosła idea Akademii Biblijnej – cyklu wykładów monograficznych, które z punktu widzenia reprezentatywnych dyscyplin teologii, będą dotykały i eksplorowały prawdę najbardziej podstawową, osadzoną w samej istocie naszej wiary:

„Jest jeden Bóg!”

Każda ostatnia niedziela przyniesie nowy referat, przygotowany przez autora, zaproszonego z grona najwybitniejszych autorytetów polskiej nauki teologicznej. Wszelkie dywagacje egzegetyczne przebiegają jednak w przestrzeni Pisma Świętego, dlatego drzwi Akademii symbolicznie otwiera wykład, ukazujący fenomen Biblii:

„Od świętej Tradycji do Pisma Świętego”

Tak oto – dzięki temu niezwykłemu tekstowi, „gęstemu” od przenikliwych analiz i newralgicznych treści – stajemy u progu formacji duchowej, by zatrzymać się i na nowo zdefiniować własną wiarę. Niech lekturze, refleksji i medytacji tych doniosłych przedłożeń towarzyszy czyste serce, otwarty umysł i wola wewnętrznej przemiany.

Obyśmy nie zmarnowali szansy możliwie pełnego przygotowania oraz przeżycia Roku Wiary.

Wykład Inauguracyjny

Sylwetka Wykładowcy

Hobby Lobby president'a rare collection

2012-01-19T11:21:00.001+01:00

Hobby Lobby president Steve Green talks to CNN's Kyra Phillips about his collection of rare biblical texts and artifacts.
Announces a new find: a fragment of Romans claimed to be mid-second century.

Biblical Theology and Hermeneutics: Sacrifice, Priesthood, and Holiness

2012-01-16T17:59:00.001+01:00

lecturer: Stephen D. Ryan OP (Washington, USA)

dates: 9th- 21st February 2012

place: Kolegium Filozoficzno-Teologiczne, Kraków

A renewed interest in the study of sacrifice, priesthood. purity, and holiness in the Bible has focused scholarly attention on an area of biblical thought long neglected and often poorly understood. This course will provide an introduction to contemporary biblical theology and hermeneutics in the form of a study of sacrifice and priesthood in the Old Testament, drawing on the works of Origen, Aquinas, Jacob Milgrom, Gary Anderson, Jonathan Klawans, Matthew Levering, Joseph Ratzinger, René Girard, and Adrian Schenker.

Aquinas contended that the moral, ceremonial, and judicial precepts of the Old Covenant were never revoked, but rather found their telos and perfect fulfillment in Christ. In seeking to understand Old Testament sacrifice and purity in the light of Christ, this course in biblical theology and hermeneutics will consider the ways in which participation in Christ's priesthood in the sacramental life of the Church empowers believers to live the precepts of the Old Law in their fulfilled reality, enabling us to offer spiritual sacrifices acceptable to God through Jesus Christ.

Stephen D. Ryan is an Associate Professor of Sacred Scripture at the Pontifical Faculty of the Immaculate Conception at the Dominican House of Studies in Washington, D.C. He is the author of a book on the Psalms in Syriac tradition and, with Adrian Schenker, has edited several works of textual criticism of the Psalms and Wisdom Books by Dominique Barthélemy.

17 stycznia 2012 - XV Dzień Judaizmu

2012-01-16T10:59:00.001+01:00

17 stycznia 2012 będzie obchodzony XV Dzień Judaizmu. Mottem tegorocznych obchodów są słowa: „Odtąd nie będziesz się zwał Jakub lecz Izrael…” (Rdz 32,29). W tym roku uroczystość łączy się z przypadającym 27 stycznia Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Shoah. Główne obchody mają miejsce w Rzeszowie.

9.30 – w rzeszowskim Ratuszu medale „Sprawiedliwy wśród narodów świata” zostaną przyznane pośmiertnie Katarzynie Sikorze, Stanisławowi Grocholskiemu i Józefowi Kulpie.

11.00 – przemówienia biskupa Kazimierza Górnego, przewodniczącego Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce: Piotra Kadlčika, prezydenta Rzeszowa: Tadeusza Ferenca oraz prof. Wacława Wierzbieniec (referat „Dziedzictwo kulturowe i religijne Żydów w Rzeszowie”).

12.00 – panel dyskusyjny z udziałem naczelnego rabina Polski: Michaela Schudrich, naczelnego rabina Krakowa: Boaz Pash, bp Mieczysława Cisło: przewodniczącego Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem przy KEP, prof. Janem Grosfeldem (UKSW). Dyskusję poprowadzi red. Zbigniew Nosowski, redaktor naczelny miesięcznika „Więź”.

14.30 – spotkanie w rzeszowskiej synagodze.

15.15 – modlitwa na cmentarzu żydowskim.

16.15 – nabożeństwo słowa w rzeszowskim kościele farnym.

19.00 – w rzeszowskiej filharmonii wystąpi z koncertem Joseph Malovany – sławny kantor z Nowego Jorku, uznawany za najlepszego wykonawcę hebrajskiej muzyki liturgicznej.

II Niedziela Zwykła (15 stycznia 2012)

2012-01-15T00:30:00.001+01:00

Czytanie z Pierwszej Księgi Samuela (1 Sm 3,3b-10.19)

Samuel spał w przybytku Pana, gdzie znajdowała się Arka Przymierza. Wtedy Pan zawołał Samuela, a ten odpowiedział: „Oto jestem”. Pobiegł do Helego mówiąc mu: „Oto jestem: przecież mnie wołałeś”. Heli odrzekł: „Nie wołałem cię, wróć i połóż się spać”. Położył się zatem spać.

Lecz Pan powtórzył wołanie: „Samuelu!” Wstał Samuel i pobiegł do Helego mówiąc: „Oto jestem: przecież mnie wołałeś”. Odrzekł mu: „Nie wołałem cię, synu. Wróć i połóż się spać”. Samuel bowiem jeszcze nie znał Pana, a słowo Pana nie było mu jeszcze objawione.

I znów Pan powtórzył po raz trzeci swe wołanie: „Samuelu!” Wstał więc i poszedł do Helego, mówiąc: „Oto jestem: przecież mnie wołałeś”. Heli spostrzegł się, że to Pan woła chłopca. Rzekł więc Heli do Samuela: „Idź spać. Gdyby jednak kto cię wołał, odpowiedz: «Mów, Panie, bo sługa Twój słucha»”. Odszedł Samuel i położył się spać na swoim miejscu.

Przybył Pan i stanąwszy zawołał jak poprzednim razem: „Samuelu, Samuelu!” Samuel odpowiedział: „Mów, bo sługa Twój słucha”.

Samuel dorastał, a Pan był z nim. Nie pozwolił upaść żadnemu jego słowu na ziemię.

Czytanie z Pierwszego Listu świętego Pawła Apostoła do Koryntian (1 Kor 6,13c-15a.17-20)

Bracia:

Ciało nie jest dla rozpusty, ale dla Pana, a Pan dla ciała. Bóg zaś i Pana wskrzesił, i nas również swą mocą wskrzesi z martwych.

Czyż nie wiecie, że wasze ciała są członkami Chrystusa? Ten zaś, kto się łączy z Panem, jest z Nim jednym duchem.

Strzeżcie się rozpusty; wszelki grzech popełniony przez człowieka jest na zewnątrz ciała; kto zaś grzeszy rozpustą, przeciwko własnemu ciału grzeszy.

Czyż nie wiecie, że ciało wasze jest przybytkiem Ducha Świętego, który w was jest, a którego macie od Boga, i że już nie należycie do samych siebie? Za wielką bowiem cenę zostaliście nabyci. Chwalcie więc Boga w waszym ciele!

Słowa Ewangelii według świętego Jana (J 1,35-42)

Jan stał wraz z dwoma swoimi uczniami i gdy zobaczył przechodzącego Jezusa, rzekł: „Oto Baranek Boży”. Dwaj uczniowie usłyszeli, jak mówił, i poszli za Jezusem. Jezus zaś odwróciwszy się i ujrzawszy, że oni idą za Nim, rzekł do nich: „Czego szukacie?”

Oni powiedzieli do Niego: „Rabbi, to znaczy: Nauczycielu, gdzie mieszkasz?”

Odpowiedział im: „Chodźcie, a zobaczycie”. Poszli więc i zobaczyli, gdzie mieszka, i tego dnia pozostali u Niego. Było to około godziny dziesiątej.

Jednym z dwóch, którzy to usłyszeli od Jana i poszli za Nim, był Andrzej, brat Szymona Piotra. Ten spotkał najpierw swego brata i rzekł do niego: „Znaleźliśmy Mesjasza”, to znaczy: Chrystusa. I przyprowadził go do Jezusa.

A Jezus wejrzawszy na niego rzekł: „Ty jesteś Szymon, syn Jana, ty będziesz się nazywał Kefas”, to znaczy: Piotr.

----

Kiedy młody chłopak staje się mężczyzną, zaczyna walczyć o swoje imię. Przestaje zgadzać się na różne przezwiska, które wypaczają jego kształtującą się osobowość. Czasem zaznacza te przemiany, nie pozwalając innym (np. mamie) na pieszczotliwe zwracanie się do siebie. Taka zmiana oznacza nastanie nowego etapu w życiu i przemianę w sposobie funkcjonowania.

Chwila, gdy Jezus wkracza w ludzkie życie, o czym czytamy w dzisiejszej Ewangelii, różni się od tych naturalnych zmian dokonujących się w człowieku. Przede wszystkim inne jest źródło przemian zapoczątkowanych przez Pana. Jezus działa jak ktoś, kto posiada wiedzę o człowieku. Ma też władzę, lecz ta nie jest postrzegana przez uczniów jako przemoc. Oni przyjmują Go jako oczekiwanego Mesjasza. Po spotkaniu Szymona z Mistrzem nie tylko zmienia się imię ucznia, ale i całe jego życie. Samo imię Szymona (oznacza ono: „Bóg wysłuchał”) sugeruje, że oczekiwanie Mesjasza było ważnym aspektem jego życia.

Kiedy szczerze oczekujemy Boga w swoim życiu, należy spodziewać się znaczących zmian. On chce być skałą, na której zbudujemy dom naszego życia. Patrząc w ten sposób na zmianę imienia Piotra, możemy powiedzieć, że Bóg nadaje mu swoje własne imię (gr. petra = skała). W Apokalipsie czytamy, że ci, którzy należą do Jezusa, mają „wypisane na czole Jego imię i imię Jego Ojca”. Skoro tak, to my sami, podobnie jak Piotr, musimy stać się skałą dla innych. Na naszych twarzach winne być widoczne rysy, w których ludzie zobaczą oblicze miłującego ich Ojca. Inaczej mówiąc, na naszej wierze wznosi się także lokalny Kościół, w którym inni mogą spotkać się z Bogiem.

Michał Warzyc SP

Wybitny biblista w gronie kardynałów nominatów

2012-01-13T13:06:00.001+01:00

Jednym z kardynałów nominatów ogłoszonych przez Stolicę Apostolską jest Prospero Grech, autor wznawianej wielokrotnie pracy "Hermeneutyka i teologia Biblijna", członek Papieskiej Komisji Biblijnej.

Biogram z KAI: Prospero Grech OSA (Malta), emerytowany profesor uczelni rzymskich, konsultor Kongregacji Nauki Wiary. Urodził się 24 grudnia 1925 roku w Vittoriosa. W 1943 r. wstąpił do zakonu augustianów, a siedem lat później przyjął święcenia kapłańskie w bazylice św. Jana na Lateranie w Rzymie. Uzyskał doktorat z teologii na Uniwersytecie Gregoriańskim i licencjat biblijny w Papieskim Instytucie Biblijnym W 1970 należy do założycieli rzymskiego instytutu patrystycznego "Augustianum". Jest członkiem Stowarzyszenia Studiów nad Nowym Testamentem oraz Papieskiej Komisji Biblijnej, autorem licznych publikacji naukowych.

Νοουμεν Ελληνις

2012-01-10T13:42:00.001+01:00

W nowym cyklu filmów pt. Νοουμεν Ελληνις Michale W. Halcomb wprowadza czytelników swojego bloga w tajniki gramatyki i wymowy języka greckiego (koine). Propozycja jest o tyle ciekawa, że autor większość materiałów nagrywa po grecku. Mimo to odbiorca znający 5400 słów Nowego Testamentu jest w stanie bez trudu zrozumieć omawiane tematy. Powodzenia!

ZOBACZ TUTAJ

From Jesus to Christ: The First Christians

2012-01-09T18:52:00.001+01:00

"From Jesus to Christ: The First Christians" - film dostępny w internecie TUTAJ

O Jezusie historycznym i współczesnych badaniach w zakresie tego tematu opowiadają m. in. Crossan i Meyers.

"From Jesus to Christ: The First Christians" tells the epic story of the rise of Christianity. The four hours explore the life and death of Jesus, and the men and women whose belief, conviction, and martyrdom created the religion we now know as Christianity.

POBIERZ Bible History Daily

2012-01-09T09:09:00.001+01:00

Magazyn Bible History Daily udostępnił na swej stronie bezpłatne archiwalne numery pisma. Ponadto serwis proponuje codzienną porcję informacji z zakresu archeologii biblijnej i recenzje nowości wydawniczych. Zapraszamy!

http://www.biblicalarchaeology.org/free-ebooks/

Tour of the Dead Sea Scroll Exhibit

2012-01-08T22:48:00.000+01:00

Kolejna pieczęć odnaleziona!

2012-01-06T15:43:00.002+01:00

Pieczęć podatkowa króla Judy sprzed 2700 lat

Kolejna pieczęć, tym razem dużo starsza, została odkryta przez archeologów w rumowisku starożytnych śmieci, które znaleziono w dolinie Kidron leżącej na wschód od Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie.

Pieczęć ta (właściwie odcisk pieczęci, czyli bulla) pochodzi z czasów Pierwszej Świątyni, z okresu Królestwa Judy. Datuje się ją na ok. 700 rok p.n.e. Choć odcisk częściowo jest uszkodzony, Gabriel Barkay z Uniwersytetu Bar Ilan odczytuje na nim napis „Gibeon. Dla króla” ([g]b’n/lmlk).

Pieczęć jest najwidoczniej potwierdzeniem złożenia królowi Judy podatku lub daniny przez miasto Gibeon, położone ok. 10 km na północny zachód od Jerozolimy. Królem tym mógł był Ezechiasz lub jego syn Manasses.

Bulla należy do grupy podobnych jej zabytków nazywanych „bullami fiskalnymi”. Obecnie archeolodzy znają ok. 50 tego typu zabytków (ale ta z Gibeonu jest pierwszą pochodzącą z wykopalisk, pozostałe wypłynęły na rynku antykwarycznym). Można je podzielić na dwie grupy: jedne z nazwami miast Judy, a inne z imionami urzędników. Wszystkie one zawierają zwrot lmlk, czyli „dla króla”, który wskazuje, że chodzi o podatek. Podobny zwrot znaleziono również na innych zabytkach, na przykład odciśnięty na królewskich dzbanach.

Tego typu znaleziska pozwalają odtworzyć system podatkowy i podział administracyjny królestwa Judy sprzed niewoli babilońskiej. Są również pomocne w porównianiu stanowisk archeologicznych z listą miast Judy zapisaną w Księdze Jozuego 15:20-63.

Oprócz tego w rumowisku z doliny Kidron odkryto pięć innych odcisków pieczęci i jedną pieczęć kościaną, niektóre z nich zdradzają wpływy egipskie. Poza zabytkami z czasów królestwa Judy (X – VIII wiek p.n.e.), w rumowisku znajdowały się również przedmioty z późnego okresu Drugiej Świątyni (II wiek p.n.e. – I wiek n.e.).

Nie wiadomo dokładnie, czy „śmieci” pochodzą ze Wzgórza Świątynnego i w późniejszym okresie spadły do głębokiej w tamtym miejscu doliny, czy też od początku je tam wyrzucano. Kilka wzmianek biblijnych wskazuje, że dolina potoku Kidron mogła służyć za składnicę śmieci. W dolinie niszczono przedmioty bałwochwalczego kultu i chowano zmarłych (1 Królów 15:11-14; 2 Królów 23:4-12; 2 Kronik 29:16; 2 Kronik 30:14). Prorok Jeremiasz sugeruje, że traktowano ją jako teren nieczysty (Jer. 31:40).

Do znaleziska doszło przypadkowo, dolina Kidron nie jest bowiem objęta regularnymi wykopaliskami, ponieważ leży poza granicami dawnej Jerozolimy. Jednak w 2009 na tym terenie, gdzie obecnie znajduje się klasztor franciszkanów, trwały prace budowlane związane z przygotowaniami do wizyty w Jerozolimie papieża Benedykta XVI. Podczas prac natknięto się na rumowisko starożytnych śmieci, które następnie zostały przeniesione w inne miejsce i przesiane przez izraelskich archeologów.

Za: http://archeologiabiblijna.wordpress.com/2012/01/03/pieczec-podatkowa-krola-judy-sprzed-2700-lat/

Nowy Orygenes

2012-01-06T01:09:00.001+01:00

Od 6 stycznia portal Orygenes wystartował w nowej odsłonie.

Nowy wygląd oznacza nowe możliwości:

- pełna integracja z portalami społecznościowymi (Facebook i Google+);

- więcej działów tematycznych;

- galeria;

- słowo o Słowie (mp3).

Wprowadzanie treści i nowych działów potrwa do końca marca. Prosimy o cierpliwość. O wszystkich nowościach będziemy naszych czytelników systematycznie informowali!

Serdecznie zapraszamy do lektury!

Chrzest Pański

2012-01-06T00:59:00.001+01:00

Czytanie z Księgi proroka Izajasza (Iz 42,1-4.6-7)

To mówi Pan: „Oto mój Sługa, którego podtrzymuję, Wybrany mój, w którym mam upodobanie. Sprawiłem, że Duch mój na Nim spoczął; On przyniesie narodom Prawo.
Nie będzie wołał ni podnosił głosu, nie da słyszeć krzyku swego na dworze. Nie złamie trzciny nadłamanej, nie zagasi knotka o nikłym płomyku.
On z mocą ogłosi Prawo, nie zniechęci się ani nie załamie, aż utrwali Prawo na ziemi, a Jego pouczenia wyczekują wyspy. Ja, Pan, powołałem Cię słusznie, ująłem Cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem Cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów, abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności”.

Słowa Ewangelii według świętego Marka (Mk 1,6b-11)

Jan Chrzciciel tak głosił: „Idzie za mną mocniejszy ode mnie, a ja nie jestem godzien, aby się schylić i rozwiązać rzemyk u Jego sandałów. Ja chrzciłem was wodą, On zaś chrzcić was będzie Duchem Świętym”.
W owym czasie przyszedł Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest w Jordanie. W chwili, gdy wychodził z wody, ujrzał rozwierające się niebo i Ducha jak gołębicę zstępującego na siebie. A z nieba odezwał się głos: „Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie”.

----

„(…) ująłem Cię za rękę i ukształtowałem”

Bóg kształtuje nasze życie duchowe. To nie my sami jesteśmy jego autorami. Nie możemy zaplanować jego kolejnych etapów. Nasze widzenie rzeczywistości i nas samych jest skrzywione. Gdybyśmy, wychodząc od nieobiektywnych założeń, próbowali obmyślić proces dochodzenia do duchowej doskonałości, brnęlibyśmy w iluzję i coraz bardziej rozmijalibyśmy się z prawdą. Jedynie odwieczny umysł Boga może konsekwentnie „szlifować” naszego ducha.
Bóg działa zaskakująco i posługuje się „narzędziami”, na których zastosowanie sami byśmy nie wpadli. Myślisz o kolejnych rekolekcjach, a dostajesz „w prezencie” kłótnie z przyjacielem. Chodzi ci po głowie kolejna mądra książka, a spotykasz się z ostrą krytyką i wstydem. Gdy takie sytuacje się powtarzają, twoje wyobrażenia na swój temat stają się mniej pewne, a w końcu w ogóle nie chcesz ich mieć. Poznajesz swoją słabość, a ona rzadko kiedy jest dobrą pożywką dla wyobraźni. Myślałeś, że jesteś krynicą mądrości, a okazuje się, że zawalasz proste sprawy. Sądziłeś, że jesteś wzorem dla innych, a okazuje się, że inni mają kilka krytycznych uwag pod twoim adresem.

Twoje mniemanie o sobie zostaje prawie wyzerowane, ale pojawia się miejsce na coś innego… Bóg stwarza okoliczności, których się nie spodziewamy, a dzięki temu możemy prawdziwie poznać nasze serce. Chce, żebyśmy poznali siebie. Dopiero na tej podstawie może w nas rozwijać swoje życie.

Monika Bełza

Epifania

2012-01-06T00:56:00.001+01:00

Czytanie z Księgi proroka Izajasza (Iz 60,1-6)

Powstań, świeć, Jeruzalem, bo przyszło twe światło i chwała Pana rozbłyska nad tobą.

Bo oto ciemność okrywa ziemię i gęsty mrok spowija ludy, a ponad tobą jaśnieje Pan i Jego chwała jawi się nad tobą.

I pójdą narody do twojego światła, królowie do blasku twojego wschodu.

Podnieś oczy wokoło i popatrz: ci wszyscy zebrani zdążają do ciebie. Twoi synowie przychodzą z daleka, na rękach niesione twe córki. Wtedy zobaczysz i promienieć będziesz, zadrży i rozszerzy się twoje serce, bo do ciebie napłyną bogactwa zamorskie, zasoby narodów przyjdą ku tobie. Zaleje cię mnogość wielbłądów, dromadery z Madianu i z Efy. Wszyscy oni przybędą ze Saby, ofiarują złoto i kadzidło, nucąc radośnie hymny na cześć Pana.

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Efezjan (Ef 3,2-3a.5-6)

Bracia, przecież słyszeliście o udzieleniu przez Boga łaski danej mi dla was, że mianowicie przez objawienie oznajmiona mi została ta tajemnica.

Nie była ona oznajmiona synom ludzkim w poprzednich pokoleniach, tak jak teraz została objawiona przez Ducha świętym Jego apostołom i prorokom, to znaczy że poganie już są współdziedzicami i współczłonkami Ciała, i współuczestnikami obietnicy w Chrystusie Jezusie przez Ewangelię.

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza (Mt 2,1-12)

Gdy Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: „Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem Jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać Mu pokłon”.

Skoro usłyszał to król Herod, przeraził się, a z nim cała Jerozolima. Zebrał więc wszystkich arcykapłanów i uczonych ludu i wypytywał ich, gdzie ma się narodzić Mesjasz.

Ci mu odpowiedzieli: „W Betlejem judzkim, bo tak napisał prorok:

A ty, Betlejem, ziemio Judy,

nie jesteś zgoła najlichsze spośród głównych miast Judy,

albowiem z ciebie wyjdzie władca,

który będzie pasterzem ludu mego, Izraela”.

Wtedy Herod przywołał potajemnie Mędrców i wypytał ich dokładnie o czas ukazania się gwiazdy. A kierując ich do Betlejem, rzekł: „Udajcie się tam i wypytujcie starannie o Dziecię, a gdy Je znajdziecie, donieście mi, abym i ja mógł pójść i oddać Mu pokłon”. Oni zaś wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę.

A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię. Gdy ujrzeli gwiazdę, bardzo się uradowali. Weszli do domu i zobaczyli Dziecię z Matką Jego, Maryją; upadli na twarz i oddali Mu pokłon. I otworzywszy swe skarby, ofiarowali Mu dary: złoto, kadzidło i mirrę.

A otrzymawszy we śnie nakaz, żeby nie wracali do Heroda, inną drogą udali się do ojczyzny.

---

Mamy dziś Epifanię – czas objawienia się Pana. „Podnieś oczy wokoło i popatrz” – mówi do nas Izajasz. I co widzisz? A może należy zapytać: co chcesz zobaczyć? Jakiego Boga spodziewasz się dziś ujrzeć? Czy Twoim ideałem będzie Bóg Izajasza, do którego przybywają najznakomitsi władcy Wschodu z ogromnymi bogactwami? A może Twój Bóg to narodzone przed dwoma tygodniami Dzieciątko, które szukali i odnaleźli najpierw pasterze, a potem Mędrcy idący ze Wschodu? A może twój Bóg to objawiony apostołom Zbawiciel świata – pokorny i czyniący cuda?

Tu rodzi się ważniejsze pytanie: w jaki sposób objawił mi się Jezus wtedy, gdy go po raz pierwszy go spotkałem i pokochałem?

Izajasz i Ewangelista piszą nam o radości towarzyszącej spotkaniu z nowonarodzonym Mesjaszem. Spotkali Go, bo poszli za światłem, które promieniowało wielkim blaskiem. Dziś objawianie się Boga utrudnia ciemność tych, którzy uważają że Boga nie ma, a wiara w niego jest tylko stratą czasu. Ciemności te stają się coraz gęstsze, czyniąc tym samym nasze serce bardziej przygnębionym i zagubionym. I w tym trudzie z pomocą przychodzi nam Izajasz: „Bo oto ciemność okrywa ziemię i gęsty mrok spowija ludy, a ponad tobą jaśnieje Pan i Jego chwała jawi się nad tobą”. I dlatego jeszcze raz „podnieś oczy wokoło i popatrz” a „wtedy zobaczysz i promienieć będziesz, zadrży i rozszerzy się twoje serce” i żadna ciemność nie będzie dla ciebie ciemna, bo objawi ci się największa z miłości, która zbawiła cię przed wiekami. Pozostań jej wierny, a wieczna radość będzie twoim udziałem.

Waldemar Klajst SP

Nowe odkrycie w Jerozolimie

2012-01-01T17:00:00.003+01:00

Pieczęć ze świątyni w Jerozolimie: „czyste dla Jahwe”

W niedzielę (25.12) Izraelski Zarząd Starożytności (IAA) na specjalnej konferencji prasowej ogłosił kolejne ciekawe odkrycie dokonane przez archeologów, którzy badają zasypany kanał ściekowy z I wieku w pobliżu pozostałości świątyni w Jerozolimie.

Przedmiotem tym jest niewielka ceramiczna pieczęć lub żeton o średnicy ok. 2 cm. Znajduje się na nim napis pismem kwadratowym w dwóch linijkach, na górze: דכא (dk’) i na dole: ליה (ljh).

W języku aramejskim górne słowo דכא lub דכ oznacza „czysty”. W dolnym zwrocie po przyimku ל („dla”) występują dwie hebrajskie litery JH (יה, Jah) będące często używaną skróconą formą imienia Bożego JHWH (יהוה, Jahwe).

Inskrypcję można więc przetłumaczyć jako „czyste dla Jah(we)”.

Jak uważają związani z IAA archeolodzy Eli Shukron i Ronny Reich, pieczęć ta była umieszczana na przedmiotach, które zostały oczyszczone w sposób rytualny. Ceremonialna czystość wymagana przez Prawo Mojżeszowe była niezbędna, żeby wejść na teren świątyni lub coś do niej wnieść. Pieczątka była czymś w rodzaju kuponu lub voucheru poświadczającego taką czystość.

Uczeni potwierdzają też, że wzmianki o takich pieczęciach zawiera Miszna, dzieło judaizmu rabinicznego z początku III wieku (w traktacie Szekalim 5:1-5), oraz że mówi się o nich w Talmudzie, komentarzach rabinów z III i IV w. Jednak w pismach tych nie wyjaśniono, jaką treść zawierały pieczątki. Do tej pory nie było też żadnego innego potwierdzenia takiej praktyki.

„Jest to pierwszy tego typu obiekt, jaki został znaleziony” – powiedzieli Shukron i Reich. – „Produkty, które przynoszono do świątyni musiały być oznaczone jako czyste, a ta pieczęć do tego właśnie była używana”.

Odkrycia dokonano pod tzw. Łukiem Robinsona, czyli pozostałościami schodów, które przed zburzeniem miasta w 70 roku n.e. prowadziły z najważniejszej ulicy Jerozolimy do świątyni.

Na konferencji byli też obecni przedstawiciele rządu Izraela, minister kultury pani Limor Livnat oraz minister edukacji Gideon Saar.

Saar podkreślił, że znalezisko jest kolejnym dowodem na to, że Żydzi od wieków zamieszkują Jerozolimę. Natomiast minister kultury zwróciła uwagę, że skoro tak cenne znaleziska są znajdowane w pobliżu miejsca świątyni, to o ileż bogatsze byłyby wyniki wykopalisk na terenie dawnego miejsca kultu.

Obecnie teren ten znajduje się pod kontrolą muzułmańską, a na miejscu świątyni znajduje się meczet. Nie prowadzi się tam żadnych prac archeologicznych.

Poza pieczęcią na konferencji przedstawiono również odkrycia wielu drobnych przedmiotów z czasów Machabeuszy, m.in. lamp olejowych, ceramiki, a także monet z czasów króla Aleksandra Jannaja oraz króla Jana Hirkana.

Za: http://archeologiabiblijna.wordpress.com/2011/12/29/pieczec-ze-swiatyni-w-jerozolimie-czyste-dla-jahwe/

Węgrzyniak o Jonaszu

2011-12-28T12:49:00.003+01:00

W ramach cyklu Środy Biblijne u św. Anny ks. Wojciech Węgrzyniak omawia kolejne wersety Księgi Jonasza. Konferencje są ciekawe i inspirujące (nie tylko dla osób zainteresowanych duchowością Biblii, ale również dla biblistów i filologów), a przede wszystkim - za co autorowi należy się olbrzymi szacunek - są dostępne w on-line TUTAJ.

Twitter, Biblia i projekt na 86 lat

2011-12-28T12:44:00.003+01:00

Na Twitterze pojawiło się konto, na którym każdego dnia przez kolejnych 86 lat będą się pojawiały kolejne wersety Biblii. Każdy tweet jest linkiem do nagrania całego wersetu!

Twitter Account Will Post a Bible Verse Every Day for 86 Years

Nick konta: @TweetTheBible

Boże Narodzenie (25 grudnia)

2011-12-25T23:45:00.006+01:00

Czytanie z Księgi proroka Izajasza (Iz 52,7-10)

O jak są pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny, który ogłasza pokój, zwiastuje szczęście, który obwieszcza zbawienie, który mówi do Syjonu: „Twój Bóg zaczął królować". Głos! Twoi strażnicy podnoszą głos, razem wznoszą okrzyki radosne, bo oglądają na własne oczy powrót Pana na Syjon. Zabrzmijcie radosnym śpiewaniem, wszystkie ruiny Jeruzalem! Bo Pan pocieszył swój lud, odkupił Jeruzalem. Pan obnażył już swe ramię święte na oczach wszystkich narodów; I wszystkie krańce ziemi zobaczą zbawienie naszego Boga.

Początek Listu do Hebrajczyków (Hbr 1,1-6)

Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna. Jego to ustanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez Niego też stworzył wszechświat.

Ten Syn, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty, podtrzymuje wszystko słowem swej potęgi, a dokonawszy oczyszczenia z grzechów, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach. On o tyle stał się wyższym od aniołów, o ile odziedziczył wyższe od nich imię.

Do którego bowiem z aniołów powiedział kiedykolwiek:

„Ty jesteś moim Synem, Jam Cię dziś zrodził?"

I znowu:

„Ja będę Mu ojcem, a On będzie mi synem".

Skoro zaś znowu wprowadzi Pierworodnego na świat, powie:

„Niech Mu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boży".

Początek Ewangelii według świętego Jana (J 1,1-18)

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo.

Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało.

W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła.

Pojawił się człowiek posłany przez Boga, Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o Światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz posłanym, aby zaświadczyć o Światłości.

Była Światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi.

Na świecie było Słowo, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli,

dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego, którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili.

Słowo stało się ciałem i zamieszkało między nami. I oglądaliśmy Jego chwałę. Chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy.

Jan daje o Nim świadectwo i głośno woła w słowach: „Ten był, o którym powiedziałem: Ten, który po mnie idzie, przewyższył mnie godnością, gdyż był wcześniej ode mnie". Z Jego pełności wszyscyśmy otrzymali łaskę po łasce. Podczas gdy Prawo zostało nadane przez Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa. Boga nikt nigdy nie widział. Jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, o Nim pouczył.

.........

„Na początku było Słowo…". Te słowa są aluzją do Księgi Rodzaju: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię". Dla św. Jana tajemnica Bożego Narodzenia jest nowym stworzeniem, początkiem nowej historii, nowym etapem rozumienia dziejów. Z drugiej strony w słowach Prologu pobrzmiewają echa myśli greckiej: o słowie (logosie) sześć wieków przed Janem pisał Heraklit z Efezu (nota bene także Jan – jeśli wierzyć starożytnej tradycji – pisał swą Ewangelię w Efezie!). Starożytny filozof próbował wykazać, że logos (słowo, rozum, twórcza myśl) jest pierwszą zasadą i praprzyczyną porządkującą strukturę stworzonej rzeczywistości. Trudno dziś jednoznacznie rozstrzygnąć, na ile Jan świadomie chciał nawiązać do myśli helleńskiej, ale Ewangelia – jak każde dzieło literackie – w nowych kontekstach odkrywa swe nowe znaczenia.

Na początku wszystkiego jest Logos. Nasza wiara wyrasta z logiki. Z Bożej logiki! Jest logiczna w swej wewnętrznej fizjonomii sensowności. Jej istotą nie jest tworzenie sensu przez człowieka (wszak Logos był na początku, to znaczy: zanim zaistniał świat i człowiek), lecz twórcze odkrywanie sensu wpisanego w strukturę stworzenia. Z drugiej strony wiara nie jest – jak chciał Søren Kierkegaard – skokiem w absurd i ciemność. Każda prawda i każdy wymóg chrześcijaństwa ma swoje uzasadnienie. A to, co uzasadnienia nie ma, nie należy do dziedziny wiary i winno być poddane mądrej krytyce. Bo jednym z aspektów wiary jest nieustanne zmaganie się z tradycją na poziomie intelektu i poszukiwanie sensu. Wiara jest ciągłym ruchem myśli. Twórczym procesem dochodzenia do prawdy. Odwagą stawiania trudnych pytań. Takie chrześcijaństwo mnie fascynuje…

Logos, ruch myśli, twórcze poszukiwanie, rozum… – to ten aspekt naszej wiary, który został umieszczony na samym „początku", czyli u samych fundamentów chrześcijaństwa. Ale jest jeszcze jedna prawda, nie mniej istotna, która nadaje chrześcijaństwu rysy oryginalności. „…i Bogiem było Słowo". Logos, o którym pisze Jan, jest Osobą. Nie myślową konstrukcją, platońską ideą, czy arystotelesowską kategorią, lecz drugą Osobą Trójcy Przenajświętszej. Osobą, której treścią istnienia jest Miłość (J. Pelikan).

Specyfiką chrześcijańskiego myślenia jest to, że kryteria sensowności wychodzą poza samą myśl i umiejscowione są w doświadczeniu nadprzyrodzonej miłości (tego, co od zawsze było „na początku"). „Poznanie Osób Boskich było dla nas konieczne (…) dla właściwego rozumienia stworzenia rzeczy" (św. Tomasz z Akwinu). Miłość zasilająca człowieka w dynamice życia duchownego jest czymś, co tłumaczy człowiekowi świat – z niej płynie uzasadnienie moralności, pewna określona wizja rzeczywistości, zrozumienie tego, czym jest wolność... W miłości myśl odnajduje swój właściwy punkt odniesienia – kryterium, według którego sama może być oceniana.

Jeżeli myślenie nie jest zakorzenione w miłości nadprzyrodzonej, człowiek jest w stanie tak przeinterpretować rzeczywistość, że znajdzie i uwierzy w uzasadnienie właściwie każdego czynu i każdej postawy. Myśl oderwana od Boga jawi się człowiekowi jako coś logicznego, ale w ramach pewnego systemu, który sama tworzy i w którym ona sama jest ostatecznym kryterium i punktem odniesienia. Lecz stąd daleko do chrześcijańskiej logiki poznania, a bliżej do relatywizmu…

Michał Wilk

Świętej Rodziny (30 grudnia)

2011-12-25T23:44:00.005+01:00

Czytanie z Księgi Syracydesa (Syr 3,2-6.12-14)

Pan uczcił ojca przez dzieci,

a prawa matki nad synami utwierdził.

Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów,

a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził.

Kto czci ojca, radość mieć będzie z dzieci,

a w czasie modlitwy swej będzie wysłuchany.

Kto szanuje ojca, długo żyć będzie,

a kto posłuszny jest Panu, da wytchnienie swej matce.

Synu, wspomagaj swego ojca w starości,

nie zasmucaj go w jego życiu.

A jeśliby nawet rozum stracił, miej wyrozumiałość,

nie pogardzaj nim, choć jesteś w pełni sił.

Miłosierdzie względem ojca nie pójdzie w zapomnienie,

w miejsce grzechów zamieszka u ciebie.

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Kolosan (Kol 3,12-21)

Bracia, jako wybrańcy Boży, święci i umiłowani, obleczcie się w serdeczne miłosierdzie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość, znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby miał ktoś zarzut przeciw drugiemu: jak Pan wybaczył wam, tak i wy.

Na to zaś wszystko przyobleczcie miłość, która jest więzią doskonałości. A sercami waszymi niech rządzi pokój Chrystusowy, do którego też zostaliście wezwani, w jednym Ciele. I bądźcie wdzięczni.

Słowo Chrystusa niech w was przebywa z całym swym bogactwem: z wszelką mądrością nauczajcie i napominajcie samych siebie przez psalmy, hymny, pieśni pełne ducha, pod wpływem łaski śpiewając Bogu w waszych sercach. I wszystko, cokolwiek działacie słowem lub czynem, wszystko czyńcie w imię Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego.

Żony, bądźcie poddane mężom, jak przystało w Panu. Mężowie, miłujcie żony i nie bądźcie dla nich przykrymi. Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom we wszystkim, bo to jest miłe Panu. Ojcowie, nie rozdrażniajcie waszych dzieci, aby nie traciły ducha.

Słowa Ewangelii według świętego Łukasza (Łk 2,22-40)

Gdy upłynęły dni Ich oczyszczenia według Prawa Mojżeszowego, Rodzice przynieśli Jezusa do Jerozolimy, aby Go przedstawić Panu. Tak bowiem jest napisane w Prawie Pańskim: „Każde pierworodne dziecko płci męskiej będzie poświęcone Panu”. Mieli również złożyć w ofierze parę synogarlic albo dwa młode gołębie, zgodnie z przepisem Prawa Pańskiego.

A żył w Jerozolimie człowiek, imieniem Symeon. Był to człowiek prawy i pobożny, wyczekiwał pociechy Izraela, a Duch Święty spoczywał na nim. Jemu Duch Święty objawił, że nie ujrzy śmierci, aż zobaczy Mesjasza Pańskiego. Za natchnieniem więc Ducha przyszedł do świątyni. A gdy Rodzice wnosili Dzieciątko Jezus, aby postąpić z Nim według zwyczaju Prawa, on wziął Je w objęcia, błogosławił Boga i mówił:

„Teraz, o Władco, pozwól odejść słudze Twemu w pokoju, według Twojego słowa.

Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie, któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela”.

A Jego ojciec i Matka dziwili się temu, co o Nim mówiono. Symeon zaś błogosławił Ich i rzekł do Maryi, Matki Jego: „Oto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu i na znak, któremu sprzeciwiać się będą. A Twoją duszę miecz przeniknie, aby na jaw wyszły zamysły serc wielu.

Była tam również prorokini Anna, córka Fanuela z pokolenia Asera, bardzo podeszła w latach. Od swego panieństwa siedem lat żyła z mężem i pozostała wdową. Liczyła już osiemdziesiąty czwarty rok życia. Nie rozstawała się ze świątynią, służąc Bogu w postach i modlitwach dniem i nocą. Przyszedłszy w tej właśnie chwili, sławiła Boga i mówiła o Nim wszystkim, którzy oczekiwali wyzwolenia Jerozolimy.

A gdy wypełnili wszystko według Prawa Pańskiego, wrócili do Galilei, do swego miasta Nazaret.

Dziecię zaś rosło i nabierało mocy, napełniając się mądrością, a łaska Boża spoczywała na Nim.

---

Niezwykły był cel życia Symeona – zobaczyć Mesjasza.

Symeon swoim oczekiwaniem realizuje słowa: „Niech będą przepasane biodra wasze i zapalone pochodnie!” (Łk 12,35). Przepasane biodra to nieustanna gotowość do ruszenia w drogę – w przypadku Symeona jest to już ostatnia droga. Pochodnia w ręku pali się dzięki ogniowi Ducha Świętego (o którym aż trzy razy wspomina dzisiejsza Ewangelia), rozświetla mroki historii i pozwala rozpoznać w małym dziecku Zbawiciela. Adwent Symeona wreszcie się kończy.

To niezwykłe spotkanie – starzec u kresu życia i nowonarodzone dzieciątko – chociaż wyznacza koniec życia Symeona, pełne jest radości. Oto maleńki Jezus przynosi starcowi nadzieję. Przychodząc na świat, otwiera niebo i daje perspektywę życia wiecznego. Radość Symeona jest radością eschatologiczną – „…moje oczy ujrzały zbawienie”.

O ile spotkanie Nowonarodzonego z pasterzami możemy nazwać przypadkowym (przebywali w okolicy por. Łk 2,2), o ile trzej królowie ujrzeli gwiazdę i przybyli (Mt 2,1); o tyle Symeon jest pierwszą osobą na kartach Ewangelii, która oczekiwała tego spotkania. „Bądźcie podobni do ludzi, oczekujących swego pana, aby mu otworzyć, gdy nadejdzie i zakołacze” (Łk 12, 36). Symeon, będący „odźwiernym ludu wybranego”, otwiera drzwi dla Mesjasza, będącego pociechą Izraela i niosącego zbawienie dla wszystkich narodów.

Symeon odchodzi jako człowiek spełniony. Zobaczył Mesjasza – spełnił się cel jego życia. Na ostatnie dni tego roku Symeon stawia odważne pytania. Czy znam cel mojego życia? Czy idąc ku niemu, będę mógł powtórzyć słowa wdzięczności: „Teraz o Panie pozwól odejść swemu słudze w pokoju”?

Adam Ligęza SP

Świętego Szczepana (26 grudnia)

2011-12-25T23:44:00.004+01:00

Czytanie z Dziejów Apostolskich (Dz 6,8-10;7,54-60)

Szczepan pełen łaski i mocy działał cuda i znaki wielkie wśród ludu. Niektórzy zaś z synagogi, zwanej synagogą Libertynów i Cyrenejczyków, i Aleksandryjczyków, i tych, którzy pochodzili z Cylicji i z Azji, wystąpili do rozprawy ze Szczepanem. Nie mogli jednak sprostać mądrości i Duchowi, z którego natchnienia przemawiał.

Gdy usłyszeli to, co mówił, zawrzały gniewem ich serca i zgrzytali zębami na niego.

A on pełen Ducha Świętego patrzył w niebo i ujrzał chwałę Bożą i Jezusa, stojącego po prawicy Boga. I rzekł: „Widzę niebo otwarte i Syna Człowieczego, stojącego po prawicy Boga”.

A oni podnieśli wielki krzyk, zatkali sobie uszy i rzucili się na niego wszyscy razem. Wyrzucili go poza miasto i kamienowali, a świadkowie złożyli swe szaty u stóp młodzieńca, zwanego Szawłem.

Tak kamienowali Szczepana, który modlił się: „Panie Jezu, przyjmij ducha mego!” A gdy osunął się na kolana, zawołał głośno: „Panie, nie poczytaj im tego grzechu”.

Po tych słowach skonał.

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza (Mt 10,17-22)

Jezus powiedział do swoich Apostołów:

„Miejcie się na baczności przed ludźmi. Będą was wydawać sądom i w swych synagogach będą was biczować. Nawet przed namiestników i królów będą was wodzić z mego powodu, na świadectwo im i poganom. Kiedy was wydadzą, nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić.

Gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was. Brat wyda brata na śmierć i ojciec syna; dzieci powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią. Będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony”.

-------

Sam fakt, iż już od starożytności (IV w. po Chr.) bezpośrednio po liturgii Bożego Narodzenia, w której celebrujemy narodziny Hebrajczyka o imieniu Jezus, Mesjasza Izraela, obchodzimy święto diakona Szczepana, Żyda hellenisty (Dz 6,1-6), świadczy dość wyraźnie że kontekst tego święta wykracza poza ramy chronologii wyznaczanej przez adwent, narodzenie i dzieciństwo Jezusa. Mając to na uwadze, w naszej lekturze postaramy się wskazać przecinające się linie teologii i duchowości. Konieczne jest też byśmy zwrócili uwagę na to wszystko co jest znaczące dla naszego życia oświetlonego światłem wiary i liturgii.

Zrozumiemy sens celebracji dzisiejszego święta jeśli uzmysłowimy sobie powód dla jakiego św. Łukasz napisał Dzieje Apostolskie jako kontynuację Dziejów Jezusa (trzecia Ewangelia). Podobnie zresztą w samej Ewangelii wypowiedzi na temat losu jaki czeka uczniów Jezusa zazwyczaj pojawiają się bezpośrednio po słowach dotyczących losu samego Mistrza (por. Łk 9,18-22.23-26; 9,51-56.57-62; 18,18,23.24-30; 22,14-27.28-38 itp.).

Jezus, będąc naszym Panem i Mesjaszem, poprzez zmartwychwstanie z martwych (Dz 2,36; Rz 1,4; 4,25) stał się naszą Torą (Rz 10,4) i wzorem (gr. hypogrammon) według którego my jako Jego uczniowie piszemy ikonę naszej egzystencji (1Pt 2,21) mocą Jego Ducha, którego otrzymaliśmy w dniu nowej Pięćdziesiątnicy (Łk 24,49; Dz 1,4-5; 2,1-12).

„Wy jesteście tego świadkami (gr. martyres)”- powiedział Jezus, mówiąc o paschalnym misterium śmierci i zmartwychwstania i wskazując na nie jako na źródło apostolskiej i mesjańskiej diakonii pojednania, która teraz z Jerozolimy musi dotrzeć do wszystkich narodów (Łk 24,45-48).

Uczniowie będą od teraz „sługami Słowa Bożego” (Dz 6,4) nie tylko głosząc Słowo, lecz przede wszystkim stając się w ich egzystencji ikonami ich Mistrza i Pana (Rz 8,29; 1Kor 11,1; 15,49; 2Kor 3,18; 1Tes 1,6) tak jak On sam jest ikoną Boga (2kor 4,4; Kol 1,15). Także uczeń Jezusa wezwany jest by, proporcjonalnie do jego kondycji cielesno-historycznej (Rz 12,1-3), stać się dla swoich braci Torą i przypowieścią (hebr. mashal) o Królestwie Bożym (Fil 3,17; 4,9; 1Tes 2,14; 2Tes 3,7.9; Hbr 6,12; 13,7).

Szczepan – uczyniony przez Ducha Świętego ikoną Jezusa

Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że intencją autora Dziejów Apostolskich było ukazać Szczepana, pierwszego męczennika, jako wierną ikonę Jezusa Chrystusa. Wystarczy że przypomnimy sobie, z jak wielkim naciskiem przypomina nam osobę Szczepana jako tego, który był „pełen Ducha Świętego” (6,3.5.10; 7,55).

Warto przypomnieć sobie że także w trzeciej Ewangelii będzie mowa o pełni Ducha Świętego w kontekście opowiadań o dzieciństwie Jezusa (Łk 1,15.35.41.67; 2,25.26.27) i w kontekście początków Jego mesjańskiej posługi (Łk 3,16.22; 4,1*. 14.18).

Dyskutanci św. Szczepana nie mogą sprostać mądrości i Duchowi, który ożywia jego słowa (Dz 6,10; 7,54), podczas gdy członkowie Sanhedrynu przyglądają mu się uważnie i widzą twarz jego podobną do oblicza anioła (Dz 6,15). W jakiejś mierze przypomina nam to osoby zebrane w synagodze w mieście Nazaret, których oczy utkwione były w Jezusa (Łk 4,20). Znaczący w ten sposób staje się dzisiejszy śpiew Alleluja.

Słowa Ewangelii wg św. Mateusza pojawiające się w dzisiejszej liturgii przypominają pełne otuchy słowa Jezusa wypowiedziane kiedyś do uczniów, gdy zapewniał ich o wyjątkowości ich świadectwa. (cruciale) Wypływa ono z działania Ducha Ojca, który przemawia przez nich samych (Łk 21,12-19). Ta sama wyjątkowość była zauważalna w nauczaniu Mistrza (Łk 20,26.39-40; por. 2Tm 2,15).

Zarzuty postawione Szczepanowi przez fałszywych świadków są jasną aluzją rozumianą dobrze z perspektywy czasu i odsyłającą nas do innych oskarżeń, jakie kilkadziesiąt lat wcześniej postawili Jezusowi inni fałszywi świadkowie. Próbowano wykazać Mu działanie zagrażające świątyni i będące w sprzeczności ze zwyczajami mojżeszowymi Izraela (Dz 6,11-14; por. Mt 26,59-62; Mk 14,55-59). To samo oskarżenie będzie później wymierzone przeciw św. Pawłowi (Dz 21,21.28; 24,5-6), który w Dziejach Apostolskich został ukazany jako spadkobierca dziedzictwa św. Szczepana na drodze wiary (7,58; 8,1; 22,20; Hbr 12,1-3).

Świadectwo o Jezusie złożone przez Szczepana w chwili jego męczeństwa jest dosłownie powtórzeniem słów świadectwa Mistrza wypowiedzianego przed Radą starszyzny ludu, uczonych w Piśmie i arcykapłanów (Dz 7,55-58; por. Łk 22,69-71).

Szczepan przebacza i modli się za tych, którzy go kamieniują (Dz 7,60). Tak samo Jezus przebaczył i błagał za swoich oprawców (Dz 23,33-34; por. Modlitwa kolekty).

Wreszcie w chwili śmierci Szczepan oddaje ducha, powierzając go Jezusowi, który pojawił mu się w chwale po prawicy Boga (Dz 7,55-56.59). Podobnie Jezus modlił się na Golgocie, oddając swego ducha Ojcu (Łk 23,46; por. Pierwsze czytanie, psalm responsorialny, śpiew w czasie komunii).

Szczepan – nasz starszy brat

Wiara jaką miał Szczepan jest także naszą wiarą. Lecz czy jako świadkowie Jezusa jesteśmy w niej wystarczająco ugruntowani w naszym życiu i misji tak jak on był nieporuszony w swoim męczeństwie? By otrzymać łaskę tak niewzruszonej wiary musimy o to się modlić (por. modlitwa nad darami). Sensem całej naszej egzystencji uczniów jest czynić także dziś obecną radość Bożego Narodzenia i ukazywać innym „Syna Człowieczego”, Syna swojego Ojca. W chrzcie rzeczywiście zostaliśmy namaszczeni Duchem Świętym (1J 2,20.27) by być „świadkami z duchem proroctwa Jezusa” (Ap 19,10). To właśni jest to dzieło Jego miłosierdzia, które przemieniło całe nasze życie w wieczną eucharystię (por. Modlitwa po komunii świętej).

Dzieło to, że posłużę się tutaj metaforą nawiązującą do gramatyki języka, ma jakby charakter indykatywny. Pan rozpoczął je w nas i przez nas (por. Ps 118 [117],21-24), lecz ono domaga się od każdego z nas wolnej odpowiedzi i przyjęcia jako podstawowy projekt i fundamentalny plan na całe życie. Tak więc – pozostając przy terminologii gramatyki – można powiedzieć, iż jednocześnie ukazuje się nam tutaj delikatny wymiar imperatywny naszej kondycji „synów na wzór Syna” (por. Rz 8,28-30), „świadków wiernych w jedynym Świadku” (Dz 1,8.22; 2,32; 3,15; 5,32; Ap 1,2.5; 3,14 itp.).

Jesteśmy braćmi tych, którzy tworzą wielki zastęp męczenników (por. Hbr 12,1; Ap 1,9; 12,17; 17,6; 20,4 itp.). Na jego czele stoi Szczepan – ten który przeszedł do życia przez bramę nieba i otrzymał wieniec chwały (Śpiew na wejście).

Niech on nam wyprosi łaskę, byśmy nigdy nie sprzeciwiali się Duchowi Świętemu (por Dz 7,51) i byśmy sami, każdy na swój sposób, stali się świadkami, prorokami, męczennikami, wiernymi ikonami Pana Jezusa, tego, który jest Pierworodnym spośród umarłych i Władcą królów ziemi (Ap 1,5).

Francesco Rossi de Gasperis SJ

Przypowieści Jezusa. Narracyjny klucz lektury

2011-12-23T15:46:00.000+01:00

Moda w Biblii

2011-12-08T08:38:00.002+01:00

- Odzież, obuwie,nakrycia głowy, fryzury oraz kosmetyki i obrazy -

- Barbara Szczepanowicz -

Księga Poety Izajasza

2011-12-01T09:49:00.000+01:00

- Michał Wilk -

Że prorok Izajasz był jednym z największych proroków Izraela i że jest głównym bohaterem Adwentu – jest powszechnie wiadome… Ale że był genialnym poetą i literatem wielkiego formatu – z tego niewiele osób zdaje sobie sprawę. By móc to udowodnić, proponuję Państwu interpretację jednej z najpiękniejszych pieśni biblijnych – pieśni o pokoju, miłości i raju…

„I wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni. I spocznie na niej Duch Pański, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej. Upodoba sobie w bojaźni Pańskiej. Nie będzie sądził z pozorów ni wyrokował według pogłosek; raczej rozsądzi biednych sprawiedliwie i pokornym w kraju wyda słuszny wyrok. Rózgą swoich ust uderzy gwałtownika, tchnieniem swoich warg uśmierci bezbożnego. Sprawiedliwość będzie mu pasem na biodrach, a wierność przepasaniem lędźwi. Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem, pantera z koźlęciem razem leżeć będą, cielę i lew paść się będą społem i mały chłopiec będzie je poganiał. Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie, młode ich razem będą legały. Lew też jak wół będzie jadał słomę. Niemowlę igrać będzie na norze kobry, dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii. Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana, na kształt wód, które przepełniają morze. Owego dnia to się stanie: Korzeń Jessego stać będzie na znak dla narodów. Do niego ludy przyjdą po radę, i sławne będzie miejsce jego spoczynku” (Iz 11,1-10).

Kontekst polityczny

W 704 r. przed Chrystusem światem starożytnym wstrząsnęło kolejne powstanie – tym razem zorganizowane przeciw Asyrii. Jego przywódcą był król Babilonu, Merodak-Baladan. Chciał on wyłączyć Babilon ze strefy wpływów Asyrii. Do koalicji przystąpiły niektóre bardziej znaczne miasta: Ekron, Aszkelon, a także kraj Egiptu. Gdy do Judy przybyli wysłannicy babilońscy by zaproponować Ezechiaszowi udział w walkach, ten chętnie pokazał posłańcom bogactwo swego skarbca i spichlerza, a następnie – jak relacjonuje autor biblijny – „zbuntował się przeciw Asyrii i nie był jej poddany” (2Krl 18,7). Przystąpił do koalicji mimo jawnego sprzeciwu największego spośród proroków Izraela – Izajasza.
Izajasz – co warte podkreślenia – postrzegał sytuację międzynarodową w kontekście religii, ale przede wszystkim w perspektywie interesów politycznych. Uważał, że ryzyko kolejnego najazdu ze strony Asyryjczyków po błędnej decyzji króla jest zbyt wielkie. I faktycznie, gdy w 703 r. przed Chrystusem Asyria rozbiła siły powstańców i pokonała Babilon, Juda znalazła się w poważnym niebezpieczeństwie. Przez dwa lata życie w Jerozolimie przypominało oczekiwanie na śmierć. I choć król podjął wszelkie starania by przygotować kraj na zbliżającą się klęskę – to wówczas wybudowano wodociąg Siloe, źródło wody dla całej Jerozolimy, postawiono nowe spichlerze i wzmocniono armię – to mimo wszystko najazd Asyryjczyków okazał się katastrofą. Z tamtych czasów zachowała się ciekawa relacja asyryjskiego władcy, Sennacheryba, który wspomina, że oblegał i zdobył czterdzieści sześć twierdz izraelskich, następnie za pomocą piechoty i machin oblężniczych miażdżył w proch swoich wrogów, a wreszcie uwięził króla Ezechiasza „jak ptaszka w klatce” i ostatecznie zmusił go do płacenia wysokiej sumy trybutu. W kraju zapanowała bieda i głód. Gałęzie królewskiego drzewa zostały zniszczone, pozostał jedynie „pień z korzeniami” (Iz 11,1).

Kontekst poetycki

W tak dramatycznych okolicznościach rodzi się jedno z najpiękniejszych proroctw Izajasza, które po dziś dzień jest swego rodzaju ikoną i symbolem liturgii Adwentu: „I wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzeni…”. Mesjański poemat jest balsamem dla dusz zmęczonych wojennym dramatem. „Wyrośnie różdżka z pnia Jessego” – to znaczy, że kiedyś przyjdzie nowy władca sprawiedliwości, potomek Jessego i Dawida, czyli przedstawiciel dynastii, z której Bóg obiecał wyprowadzić Mesjasza. W chwili obecnej pień dynastii jest zupełnie ogołocony, lecz obietnica Boża jest jak żywica, która wychodzi z pnia ściętego drzewa. Ma ona moc ożywczą… „I spocznie na niej Duch Pański” – nowy władca będzie wybrańcem samego Boga Jahwe. „Duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Pańskiej” – to cechy i predyspozycje, którymi winien charakteryzować się idealny władca, król odpowiedzialny za państwo i religię.
Cały drugi werset ma bardzo interesującą budowę: wszystkie dary uporządkowane są w cztery grupy, cztery razy pojawia się słowo „duch” (hebr. „ruah”), które w innych miejscach Biblii możne oznaczać także wiatr i tchnienie. Mamy zatem obraz różdżki wyrastającej w centrum pnia na której z czterech stron świata spoczywają dary ducha. Bardzo możliwe, że mamy tutaj literackie nawiązanie do dawnych wyobrażeń o centrum wszechświata i czterech mitycznych wiatrach wiejących z wszystkich punktów kardynalnych ziemi. Nie jest to zresztą obraz obcy Biblii, gdyż u proroka Ezechiela czytamy: „I powiedział On do mnie: «Prorokuj do ducha, prorokuj, o synu człowieczy, i mów do ducha: Tak powiada Pan Bóg: Z czterech wiatrów przybądź, duchu, i powiej po tych pobitych, aby ożyli” (Ez 37,9).
Wiatr (duch) jest symbolem proroctwa i życia. Wiatr (duch) porządkuje cały świat od samego początku istnienia (por. Rdz 1,2). Cyfra cztery to z kolei symbol pełni.
W proroctwo Izajasza wpisany jest jednak pewien paradoks. Wiatr i duch to coś bardzo nieuchwytnego, niedefiniowalnego, coś co ożywia i wymyka się wszelkim wyobrażeniom. Wiatr nigdy nie odpoczywa, w przeciwnym razie przestałby być wiatrem. Natomiast w omawianym wersecie wiatr (duch) – paradoksalnie – przybywa z całą swą mocą i… nieruchomo spoczywa nad różdżką pnia Jessego. Mesjasz, którego zapowiada Izajasz, będzie kimś tak niezwykłym, że nawet wiatr zatrzyma się nieruchomo na jego widok. Spocznie na nim duch wszelkich darów Boga Jahwe. Jezus Chrystus będzie namaszczony Duchem Świętym…
Jeśli cały ten werset przeczytamy w języku hebrajskim, dostrzeżemy jeszcze jedną ciekawą rzecz. Dzieli się on na cztery części, zaś te rymują się, tworząc tzw. układ chiastyczny, czyli schemat AB-BA:

Wenāhāh ‘ālāyw rûah ‘ādōnāy
rûah hokmah ûbînah
rûah ‘ēsāh ûgebûrah
rûah da‘at weyir’at ‘ādōnāy.

„Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem…” – kolejne poetyckie metafory wyrażają nadzieję na pokój mesjański. Epoka pokoju i sprawiedliwości będzie rzeczywistością nową, trwałą, idealną, wieczną. To będzie nowy raj… Tu mamy kolejną ciekawostkę. Wszystkie wymienione zwierzęta tworzą pary, które łączy wspólna zasada: zwierzę domowe ukazane jest wraz z dzikim zwierzęciem. Jaki jest sens takiej idei? Czasy ostateczne będą epoką kiedy wszelkie stworzenie pojedna się ze sobą. Nie będzie niezgody, która rodzi ból, cierpienie i śmierć. Na samym końcu „niemowlę igrać będzie na norze kobry, dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii”, czyli nastąpi ostateczne pojednanie pomiędzy potomstwem człowieka a potomstwem węża. Raz na zawsze zostanie usunięta niezgoda, która od czasów wygnania z raju (por. Rdz 3,15) jest przyczyną śmierci i cierpienia. Czasy Mesjasza to będzie nowy raj – życie tak szczęśliwe, jakim obdarował Bóg pierwszych ludzi zanim ulegli namowom węża i popełnili grzech niewierności wobec Boga!
„Korzeń Jessego stać będzie na znak dla narodów. Do niego ludy przyjdą po radę” – epoka mesjańska ma być czasem, gdy Bóg objawi siebie wszystkim narodom. Ten werset w sposób onieśmielający dopełnia poetyckiej struktury przestrzeni poematu. Jako scenę, na deskach której rozgrywa się akcja, autor natchniony przywołuje tutaj dwa kontrastujące ze sobą symbole kosmiczne: góra Pana (pionowa oś uniwersum) i rozległe wody przepełniające morze (oś pozioma). Scenerię tworzą rośliny i zwierzęta, gdyż cała rzeczywistość stworzona zaproszona będzie do udziału w przyszłym świecie. Symbolom roślinnym (różdżka, korzeń, pień) ustawionym na dwóch zewnętrznych krańcach sceny (Iz 11,1.10) odpowiadają symbole zwierzęce wypełniające wnętrze scenerii: wilk, baranek, ciele, lew… I wreszcie w samym centrum mamy obraz nowej, odkupionej i idealnej ludzkości. Nowość sytuacji polega na tym, że ludzi i Boga łączy odtąd trwała i bezpośrednia relacja: „Zła czynić nie będą ani zgubnie działać po całej świętej mej górze, bo kraj się napełni znajomością Pana”.

Kontekst mesjański

Poemat Izajasza jest pieśnią mesjańską – poezją, która w momencie największego kryzysu politycznego i religijnego, przywołuje najbliższe sercom Izraelitów idee związane z królem Dawidem. Bo król Dawid, któremu jako pierwszemu Bóg dał obietnicę Mesjasza, był dla Izraelitów symbolem i gwarantem Bożych obietnic. Mówiono, iż Mesjasz będzie potomkiem Dawida, zaś całą jego dynastię nazywano „domem Dawida”. Co jest ważne dla nas? Kiedy król Dawid umierał, jego ostatnie wypowiedziane słowa stały się jakby duchowym testamentem i streszczeniem całej teologii mesjańskich oczekiwań. Warto je przypomnieć…

„Oto ostatnie słowa Dawida. Wyrocznia Dawida, syna Jessego, wyrocznia człowieka wyniesionego wysoko, pomazańca Boga Jakubowego, śpiewaka psalmów Izraela: «Duch Pański mówi przez mnie i Jego słowo jest na moim języku. Bóg Jakuba przemówił, mówił do mnie On - Skała Izraela. "Kto sprawiedliwie rządzi człowiekiem, kto rządzi w Bożej bojaźni, jest jak światło poranka, kiedy wschodzi słońce, bezchmurnego poranka, co uperla po deszczu ruń ziemi". Czy nie podobnie postępuje Bóg z moim domem? Albowiem przymierze wieczne zawarł ze mną, we wszystkim ustalone i zabezpieczone. Czyż nie da rozwoju temu, co mi do zbawienia służy, i każdemu pragnieniu? Ludzie źli są jak ciernie precz wyrzucane, których się ręką nie bierze. Kto zaś je musi dotknąć, chwyta za żelazo lub drzewce dzidy. I w ogniu doszczętnie się spalają...»” (2Sm 23,1-7).

Jeśli porównamy proroctwo Izajasza z testamentem króla Dawida, zauważymy wiele wspólnych motywów łączących obydwa teksty: podobne terminy („Jesse”, „duch”, „sprawiedliwe rządy”, „Boża bojaźń”…) jak również nawiązania na płaszczyźnie symboli (symbole zwierzęce i roślinne). Innymi słowy, w chwili kryzysu politycznego i religijnego Izajasz sięga do samych źródeł wiary Izraela. Wskazuje na najstarsze tradycje religii żydowskiej.

Kontekst chrześcijański

W tradycji chrześcijańskiej proroctwo Izajasza odnosimy do osoby Jezusa Chrystusa. To On jest dla nas Mesjaszem, którego Bóg zapowiedział Dawidowi. Stąd też Wulgata, starożytny przekład Biblii na łacinę, zmienia nieco ostatnie słowa przepowiedni, tłumacząc „sławne będzie miejsce jego spoczynku” jako „et erit sepulchrum eius gloriosum”, czyli „sławny będzie grób jego”. Jest to oczywiście aluzja do pustego grobu Chrystusa po zmartwychwstaniu. Jest to jeden z wielu przykładów potwierdzających fakt, że nie istnieje jasna granica między tłumaczeniem i interpretowaniem Biblii.
Inną ciekawą próbą zaproponowaną przez niektórych Ojców Kościoła była interpretacja wersetu Ewangelii wg św. Mateusza: po śmierci Heroda św. Józef „przybył do miasta, zwanego Nazaret, i tam osiadł. Tak miało się spełnić słowo proroków: Nazwany będzie Nazarejczykiem” (Mt 2,23). W rzeczywistości w Starym Testamencie nigdzie nie ma mowy o tym, że po powrocie z Egiptu święta rodzina miała przybyć do Nazaretu. O jaki fragment proroków mogło więc chodzić ewangeliście? Niektórzy Ojcowie, wiedząc iż oryginał Ewangelii Mateuszowej spisano po aramejsku, czytają słowo „Nazarejczyk” w odniesieniu do hebrajskiego słowa „neser”, co znaczy: „odrośl”. W taki sposób Ewangelia miałaby brzmieć: „Nazwany będzie odroślą”… Izajaszową odroślą z pnia Jessego, czyli potomkiem Dawida.
I jeszcze jedno nawiązanie interpretacyjne, pewnie najbardziej oczywiste, to znane w tradycji chrześcijańskiej dary Ducha Świętego… Ale tu czeka nas niespodzianka. Prorok Izajasza wymienia tylko sześć, a nie siedem darów Ducha! Skąd zatem pochodzi ów siódmy dar? Otóż, dar bojaźni Bożej powtórzony jest u Izajasza dwa razy, w drugim i w trzecim wersecie. Ale gdy tłumaczono Biblię hebrajską na język grecki, tłumacze przełożyli ten sam powtarzający się termin na dwa sposoby: „eusebeia”, czyli „pobożność” i „fobos Theou”, czyli „bojaźń Boża”. W ten sposób tekst stał się podstawą do chrześcijańskiej nauki o siedmiu darach Ducha Świętego. Dlatego też dla mnie osobiście najbardziej poruszającym komentarzem proroctwa Izajasza jest medytacja św. Cyryla Aleksandryjskiego na temat Jezusa, Bożego Pomazańca namaszczonego Duchem Świętym dla zbawienia ludzi.

„Samo imię Chrystusa i sposób w jaki nam się objawił uzmysławia nam w sposób ewidentny, że, stając się człowiekiem, dla nas zaakceptował on uniżenie i upokorzenie. A zatem Duch – mówi nam – który prawdziwe spoczął na mnie z całą swą formą istnienia, substancją i boskością, zszedł na mnie z wysoka i przybył z zewnątrz. Tak również nad Jordanem zszedł na mnie w formie gołębicy nie dlatego, że był ze mną wcześniej, ale po to by mnie namaścić. Dlaczego Chrystus chciał być namaszczonym Duchem? Ponieważ do tamtej godziny my wszyscy byliśmy obdarci z Ducha, jak przypominają o tym stare słowa oskarżenia: Nie może pozostawać duch mój w człowieku na zawsze, gdyż człowiek jest istotą cielesną (Rdz 6,3)”.
(Cyryl Aleksandryjski, Komentarz do Ewangelii wg św. Łukasza 4,18).

Sympozjum biblijne w Tarnowie

2011-11-22T11:12:00.005+01:00

Zapraszamy na

Sympozjum biblijne

"Wokół Verbum Domini" zorganizowane z okazji

70-tych urodzin

ks. prof. Tadeusza Brzegowego

Kiedy? 24.11.2010 (ten czwartek)

Gdzie? Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie; ul. Piłsudskiego 6, Tarnów

PLAN SYMPOZJUM:

9.00-10.30

1. dr hab. Krzysztof Mielcarek (KUL, Lublin), Metoda historyczno-krytyczna

2. ks. dr hab. Mirosław Wróbel prof. KUL, (KUL , Lublin), Metoda historyczno-krytyczna w praktyce: krytyka źródeł na podstawie Sdz 1,1-15.

3. ks. dr hab. Roman Bogacz (UPJP II, Kraków), Metoda historyczno-krytyczna - spojrzenie na List do Hebrajczyków

11.00-12.30

1. Ks. dr Robert Głuchowski (UPJP II Tarnów), Hermeneutyka wiary Benedykta XVI - próba syntezy

2 ks. dr Mirosław Łanoszka (UPJP II Tarnów), Psalm 1 w świetle egzegezy kanonicznej

3. Dyskusja

4. ks. prof. dr hab. Jan Łach (UKSW, Warszawa), Laudacja i wręczenie książki pamiątkowej dla ks. Prof. Tadeusza Brzegowego

15.00-16.30

1. ks. dr Maciej Basiuk (UŚ, Katowice), Słowo Boże w Starym Testamencie

2. ks. dr hab. Michał Bednarz, Słowo Boże w Nowym Testamencie

3. ks. prof. dr hab. Henryk Witczyk (KUL, Lublin), Duszpasterskie spojrzenie na Verbum Domini

4. Dyskusja

Msza Święta

Żydowski mistycyzm a magia

2011-11-14T11:05:00.002+01:00

- Maureen Bloom -

-Opisy żydowskich rytów i obrzędów religijnych
-Analiza formuł i zaklęć magicznych
-Wyjaśnienie znaczenia ofiar, amuletów, liter, nazw i symboli

WIĘCEJ INFORMACJI
POBIERZ FRAGMENT KSIĄŻKI

Żydowski mistycyzm wykuwał się stopniowo, ulegając również wpływom innych religii. Owocem tych oddziaływań są opisane w tej książce formuły i zaklęcia magiczne, funkcjonujące na równi z modlitwami i obrzędami ofiarnymi. Miały one służyć walce z demonami i zapewnić powodzenie. Ich moc nie płynęła jednak z łaskawości kapryśnych bożków, lecz ze świętości i wszechmocy Stwórcy. Odwołując się do antropologicznej interpretacji wczesnych tekstów żydowskich, autorka poszukuje źródeł niegasnącej popularności amuletów oraz symboli we współczesnym Izraelu i diasporze.

dr Maureen Bloom uzyskała doktorat na Brunel University w Londynie. Wykładała antropologię na Uniwersytecie Londyńskim. Obecnie związana jest z redakcją "Journal of the Royal Anthropological Institute".

Praktyczne wprowadzenie do języka hebrajskiego

2011-11-14T11:03:00.002+01:00

- Wiesław Jonczyk SJ -

Książka jest praktycznym wprowadzeniem w świat języka hebrajskiego. Syntezą gramatyki w zakresie wiadomości wstępnych i morfologii. Zawiera krótkie i przejrzyste wyjaśnienia dotyczące zasad wymowy i transliteracji. Pozwala ona czytelnikowi na zdobycie umiejętności czytania i rozumienia tekstu biblijnego. Wiadomości gramatyczne są zilustrowane licznymi przykładami zdań zaczerpniętych ze Starego Testamentu. Przeznaczona jest zarówno dla studentów jak i miłośników Pisma Świętego.

Więcej informacji: ZOBACZ TUTAJ

POBIERZ FRAGMENT KSIĄŻKI

SPIS TREŚCI

Wykaz skrótów

Wprowadzenie

I. Zagadnienia wstępne ..... 11

1. Alfabet hebrajski ..... 11

2. Samogłoski ..... 13

3. Sylaby ..... 15

4. Akcenty ..... 16

5. Redukcja samogłosek – reguły ogólne ..... 18

II. Formy rzeczownikowe i pokrewne ..... 20

1. Rzeczownik ..... 20

2. Liczba podwójna ..... 22

3. Przymiotniki ..... 22

4. Rodzajnik i jego funkcje ..... 23

5. Zaimki osobowe ..... 24

6. Zaimki wskazujące ..... 25

7. Zdania nominalne ..... 25

8. Zastosowania spójnika waw – "i ..... 27

9. Przyimki ..... 29

10. Zdania imienne egzystencjalne ..... 33

11. Partykuła pytajna ..... 35

12. Negacja, partykuły przeczące i emfazy ..... 35

13. Status constructus ..... 36

14. Sufiksy osobowe z rzeczownikiem ..... 41

15. Sufiksy osobowe z czasownikiem ..... 47

III. Czasownik – zagadnienia wstępne ..... 48

1. Perfectum Qal ..... 49

1.1. Perfekt – koniugacja mocna i III – he ..... 49

1.2. Perfekt czasowników z jedną spółgłoską rdzenną gardłową, temat III – alef i "być" ..... 51

1.3. Czasowniki z grupy II waw/jod i odmiana nātan – dawać ..... 55

1.4. Perfekt czasowników z podwójną spółgloską rdzenną (geminate) ..... 57

1.5. Czasowniki mieszane – perfect ..... 58

1.6. Perfekt czasowników opisujących "stan" ..... 61

1.7. Perfekt czasowników z grupy I – nun, I – jod/waw i I – alef ..... 63

2. Imperfectum – wstęp ..... 66

2.1. Imperfectum i tryb rozkazujący – koniugacja mocna, czasowniki opisujące stan, i III – he ..... 66

2.2. Imperfectum i tryb rozkazujący – koniugacja I – jod/waw ..... 68

2.3. Imperfectum i tryb rozkazujący – koniugacja II – jod/waw ..... 69

2.4. Imperfectum i tryb rozkazujący – koniugacja III – gardłowa i III – alef ..... 70

2.5. Imperfectum – II gardłowa i czasownik xq;l ..... 71

2.6. Imperfectum – I nun ..... 73

2.7. Imperfectum – I gardłowa i I – alef ..... 74

2.8. Imperfectum – spółgłoski podwójne ..... 76

2.9. Imperfectum – inne czasowniki nieregularne (być, robić, widzieć) ..... 78

3. Liczebniki w języku hebrajskim ..... 80

4. Czasowniki o temacie Nifal ..... 82

5. Czasowniki o temacie Piel i Pual ..... 85

6. Czasowniki o temacie Hifil i Hofal ..... 90

7. Czasowniki o temacie Hitpael iinne (rzadkie) koniugacje ..... 96

8. Cohortativus i jussivus w zdaniu ..... 100

IV. Paradygmaty – synteza ..... 102

Bibliografia ..... 111

Hermeneutyka Pisma Świętego w Kościele

2011-11-10T10:58:00.002+01:00

- Wokół adhortacji VERBUM DOMINI Benedykta XVI -

- O Słowie Bożym w życiu i misji Kościoła -

środa, 16 listopada 2011 r., godz. 9.30

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Franciszkańska 1, sala 120

POBIERZ PLAKAT

9.30     rozpoczęcie sesji: ks. prof. dr hab. Maciej Ostrowski, prorektor UPJP II
wprowadzenie: ks. prof. dr hab. Roman Pindel
kierownik Katedry Hermeneutyki Biblijnej i Judaistyki WT UPJPII

sesji przewodniczy o. dr hab. Dariusz Kasprzak OFMCap, prodziekan WT UPJPII

9.45     Postulat jedności interpretacji Biblii i doświadczenia Kościoła
o. prof. dr hab. Tomasz Maria Dąbek OSB (UPJPII)

10.15    Pluralizm hermeneutyczny między rozumem i wiarą
ks. dr Roman Mazur SDB (UPJPII)

10.45    Egzegeza teologiczna Biblii
ks. dr hab. Artur Malina (UŚ)

11.15    Chrystologiczna lektura Biblii
ks. dr Sylwester Jędrzejewski (UPJPII)

11.45    Sens duchowy Pisma Świętego i doktryna o pięciu zmysłach duchowych
jako przykład interpretacji Słowa przez świętych
o. dr hab. Dariusz Kasprzak OFMCap (UPJPII)

12.15 przerwa

12.30    Ciągłość i żywość tradycji interpretacji Biblii w Kościele
mgr lic. Maria Miduch (KHBiJ)

12.45    Od literatury duchowej do życia według Ducha
ks. prof. dr hab. Roman Pindel (UPJPII)

13.15    panel dyskusyjny

„Oto stoję u drzwi i kołaczę" (Ap 3, 20):
wyzwania współczesnej hermeneutyki biblijnej

moderuje o. prof. dr hab. Tomasz Maria Dąbek OSB, uczestniczą prelegenci
zamknięcie sesji - ks. prof. dr hab. Roman Pindel

Nowy leksykon biblijny

2011-10-30T20:24:00.001+01:00

Opracowany przez wybitnych biblistów z całego świata przedstawia wyczerpujące informacje na temat wszystkich zagadnień biblijnych, w oparciu o najnowsze wyniki badań naukowych. W ponad 5000 haseł podaje wiedzę o miejscach, osobach i rzeczach, które są wymieniane w Biblii i mają znaczenie dla jej zrozumienia. Ponad 100 obszernych artykułów tematycznych dostarcza cennej wiedzy z zakresu teologii biblijnej, pozwala zgłębić biblijne księgi i bliżej poznać ich bohaterów. Fachowe teksty napisane przystępnym językiem ubogaca mnóstwo kolorowych ilustracji, a położenie ważnych miejsc unaoczniają czytelnikowi przejrzyste mapy sporządzone zgodnie z nowoczesnymi standardami.

ZOBACZ FRAGMENT KSIĄŻKI

Wyśmienity leksykon dla każdego czytelnika Biblii!

Ponad 5000 przejrzyście napisanych haseł

Najnowszy stan badań

Liczne nowoczesne mapy

Ponad 1000 ilustracji i zdjęć

Jeden tom w twardej oprawie

Rozpoczynają się Środy Biblijne u Anny

2011-10-17T20:59:00.001+02:00

- Nie szkoda nam czasu na Słowo Boże, które było przed czasem i pozostanie na wieki - tak brzmi ósmy punkt dekalogu uczestników "Śród Biblijnych u Anny" - inicjatywy ks. Wojciecha Węgrzyniaka, krakowskiego duszpasterza ludzi nauki.

"Środy Biblijne u Anny" to cykl spotkań, podczas których rozważane będą - werset po wersecie - księgi Starego Testamentu. Ich inicjator ks. Wojciech Węgrzyniak obliczył, że potrzeba 90 lat, aby w ten sposób przeczytać cały Stary Testament. "Najważniejsze jest to, aby zacząć. Stary Testament jest czytany rzadko, bo ma opinię księgi trudnej a może i niepotrzebnej" - twierdzi kapłan. Inspiracją spotkań są słowa Benedykta XVI, który w adhortacji Verbum Domini napisał, że Stary Testament ma dla chrześcijan niezastąpioną wartość. - Bóg nadal mówi przez Stary Testament i ta część Biblii ciągle jest kopalnią prawd ponadczasowych i bardzo życiowych również dzisiaj - przekonuje ks. Węgrzyniak, zachęcając do udziału w spotkaniach.

Od 19 października w Kolegiacie św. Anny w Krakowie w każdą środę podczas Mszy św. o godz. 19.30 uczestnicy liturgii będą pochylać się nad fragmentami Starego Testamentu. Rozpoczną od proroka Aggeusza. 20 minutowe kazania mają być rodzajem fachowego, ale i zrozumiałego komentarza biblijno-pastoralnego.

Konferencje z Mszy św. będą nagrywane. Ich odsłuchanie będzie możliwe na stronie www.wegrzyniak.com. Tam również znajdują się bardziej szczegółowe informacje na temat inicjatywy jak również intrygujący "Dekalog uczestników" Śród Biblijnych u Anny.

Po nabożeństwie o 20.30 w ramach Kręgów Biblijnych będą rozważane "Najtrudniejsze przypowieści Jezusa" - m. in. o chwaście czy miłosiernym Samarytaninie. Spotkania te są zarezerwowane dla osób, które zgłosiły się do czterech piętnastoosobowych grup.

Inicjator i prowadzący "Środy Biblijne u Anny" ks. dr Wojciech Węgrzyniak jest biblistą pracującym na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Studia specjalistyczne odbył w Rzymie i Jerozolimie. Jest cenionym rekolekcjonistą oraz duszpasterzem pracowników nauki. Mieszka przy Kolegiacie św. Anny

Źródło: biblia.wiara.pl

Artykuł ks. prof. Chrostowskiego

2011-10-17T20:49:00.002+02:00

Zapraszmy do przeczytania artykułu ks. prof. W. Chrostowskiego Pokusa darcia Biblii na strzępy. Tekst ukazał się na łamach "Rzeczpospolitej".

Manuskrypty Qumran w sieci

2011-10-09T06:31:00.003+02:00

Potrzeba było ponad 2,4 tys. lat, pracy archeologów, naukowców i historyków oraz wynalezienia internetu, by Zwoje znad Morza Martwego zostały udostępnione całemu światu. Dzisiaj, wraz z nadejściem nowego roku w hebrajskim kalendarzu, świętujemy umieszczenie Manuskyptów znad Morza Martwego w internecie, w ramach projektu Muzeum Izraela wspieranego technologią Google.

QUMRAN W SIECI: TUTAJ

Napisane między trzecim i pierwszym wiekiem przed naszą erą Zwoje znad Morza Martwego zwierają najstarsze znane istniejące manuskrypty biblijne. W 68 r. p.n.e. zostały ukryte w 11 jaskiniach Pustyni Judzkiej, u wybrzeży Morza Martwego, by ochronić je przed nadchodzącą armią rzymską. Zostały odkryte dopiero w 1947 r., gdy beduiński pasterz rzucał w groty kamieniami i zdał sobie sprawę, że coś jest w środku. Od 1965 r. manuskrypty są wystawiane w Sanktuarium Księgi w Muzeum Izraela w Jerozolimie. Zwoje pozwalają szerzej spojrzeć na życie i religię starożytnej Jerozolimy, włączając w to okres powstawania chrześcijaństwa.

Teraz każdy na świecie może oglądać, czytać i poznawać pięć zeskanowanych zwojów. Zdjęcia zostały wykonane przez Ardona Bara-Hama. Ich rozdzielczość to nawet 1200 megapikseli, czyli do 200 razy więcej niż zdjęcie ze standardowego aparatu cyfrowego. Polecamy przybliżyć np. Zwój Świątyni, by zdać sobie sprawę jak wyglądała skóra zwierzęca, na której został zapisany, miała zaledwie jedną dziesiątą milimetra grubości.

Zwój Izajasza, najbardziej znany z manuskryptów, który znalazł się w większości biblii, można przeglądać rozdział po rozdziale i wers po wersie. Można również kliknąć bezpośrednio w hebrajski tekst, by otrzymać angielskie tłumaczenie, a także zostawić komentarz dla innych czytelników. Tekst manuskryptu jest także dostępny dla wyszukiwarek.

Współpraca z Muzeum Izreala to część naszej szerszej inicjatywy, by przenieść ważne zbiory historyczne i kulturalne online. Jesteśmy niezmiernie zadowoleni, że mogliśmy pomóc w promocji tego projektu poprzez hostowanie go na platformie Google Storage i App Angine, pomagając w stworzeniu interfejsu serwisu WWW oraz tworząc stronę tak, by łatwo dotarły do niej wyszukiwarki. W przeszłości byliśmy zaangażowani w podobne projekty, włączając w to publikację kolekcji zdjęć Yad Vashem i dzieł sztuki z Muzeum Prado. Zachęcamy organizacje zainteresowane współpracą z nami do wypełnienia tego formularza.

Mamy nadzieję, że spodoba się Wam kolekcja Manuksryptów i możliwość doświadczania historii za pośrednictwem własnego komputera.

Eyal Miller, New Business Development and Eyal Fink, Software Engineer, Israel Research and Development Center

Źródło: Google Polska Blog

I Kongres Biblijny (UKSW)

2011-10-09T06:27:00.002+02:00

Pod hasłem „Biblia kodem kulturowym Europy”, w październiku odbędzie się w Warszawie I Kongres Biblijny. Gościem specjalnym obrad będzie kard. Gianfranco Ravasi, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Kultury, który jest także wybitnym biblistą.

Tematem kongresu organizowanego na UKSW w dniach 28-30 października będzie wpływ Pisma Świętego na sztukę, literaturę, muzykę i film europejski.

PROGRAM KONGRESU: TUTAJ

W pierwszym dniu Kongresu 28 października, jego główny temat podejmą wybitni bibliści z różnych ośrodków uniwersyteckich w kraju. Mówić będą m.in. o Biblii w twórczości Goethego, Słowackiego, Dostojewskiego, Manna, Herberta, Kamieńskiej. Będzie też mowa o inspiracjach biblijnych w muzyce Bacha i Verdiego oraz w filmie, m.in. w „Siódmej pieczęci” Bergmana i „Dekalogu” Kieślowskiego.

Drugi dzień, 29 października, upłynie pod znakiem „Kongresowego świętowania”. Uczestnicy zaczną Mszą św. sprawowaną przez kardynała Kazimierz Nycza w kościele akademickim UKSW. Następnie będzie można obejrzeć spektakl „Raj utracony” w wykonaniu studentów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Na godzinę 13.30 zaplanowano konferencję prasową z udziałem kard. Gianfranco Ravasiego, nt. „Ewangelia w świecie współczesnym – źródło kultury czy zagrożenie?”. Podczas spotkania zaprezentowany zostanie „Nowy leksykon Biblijny” wydany opublikowany przez kieleckie wydawnictwo Jedność. Po konferencji referaty o postaci błogosławionego Jana Pawła II mówić wygłoszą sekretarz Jana Pawła II, obecnie metropolita Lwowa abp Mieczysław Mokrzycki i kard. Gianfranco Ravasi.

Wszystkie referaty będą wygłoszone w auli Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego na ulicy Dewajtis 5.

Kongres zakończy się w niedzielę, 30 października uroczystą Mszą św. sprawowaną o godz. 9.00 przez kard. Ravasiego w bazylice św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu. Po liturgii, sprawowanej w intencji świata kultury i nauki, watykański hierarcha wygłosi refleksje nt. „Sztuka i wiara – dwa okna na Boga”.

Jak powiedział KAI ks. prof. Henryk Witczyk, współorganizator Kongresu, inicjatywa ta jest odpowiedzią na posynodalną adhortację Benedykta XVI „Verbum Domini”, która ukazała się w zeszłym roku. Ma służyć animacji biblijnej duszpasterstwa w Polsce oraz temu, by duszpasterze byli wsparci przez dobrze wykształconych biblistów.

Ks. prof. Witczyk przypomniał także, że od pięciu lat działa w Polsce Dzieło Biblijne, którego zadaniem jest propagowanie Pisma Świętego w diecezjach i parafiach. Październikowy zjazd ma służyć refleksji nad wykonaną dotąd pracą – zaznaczył ks. Witczyk, przewodniczący Dzieła. Wyraził nadzieję, że Kongres Biblijny będzie organizowany co cztery lata.

Głównymi organizatorami Kongresu są Instytut Nauk Biblijnych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz Dzieło Biblijne. Patronem wydarzenia jest kard. Kazimierz Nycz.

Dzieło Biblijne im. Jana Pawła II jako stowarzyszenie kościelne zostało erygowane przez Konferencję Episkopatu Polski we wrześniu 2005 roku. Pierwszy zjazd członków założycieli odbył się ponad 5 lat temu, w kwietniu 2006 roku w Warszawie. W 2008 r. Episkopat Polski zatwierdził statut Dzieła.

Celem stowarzyszenia jest pogłębienie rozumienia Objawienia Bożego, formowanie duchowe, propagowanie kultury biblijnej. Swoje cele Dzieło realizuje m.in. przez: opracowywanie komentarzy do Pisma Świętego, organizowanie konferencji, warsztatów, dni skupienia, rekolekcji, konkursów i olimpiad biblijnych.

Salvador Dali i Biblia

2011-10-09T06:23:00.002+02:00

„Biblia jest księgą o życiu i dla życia. Jest księgą pełną życia” – tymi słowami abp Stanislav Zvolenský rozpoczął w Bratysławie prezentację nowego wydania Pisma Świętego z ilustracjami Salvadora Dalí. Biblia waży 17 kg, a na jej skórzanej okładce znajduje się podpis Dalego w formie klejnotu z czterema kamieniami szlachetnymi. 105 ilustracji biblijnych autorstwa hiszpańskiego artysty zostało zeskanowanych z użyciem najnowszych technik.

Biblia krok po kroku - nowy numer

2011-10-09T06:19:00.003+02:00

Drodzy Czytelnicy od czerwca 2009 r. ukazuje się miesiecznik Biblia - krok po kroku. Jest to stanowiące nowość na polskim rynku wydawnictwo, które ma za zadanie pomóc wszystkim osobom regularnie czytającym Pismo Święte w głębszym jego zrozumieniu, a jednocześnie zachęcić do czytania tych, którzy Biblii jeszcze nie znają. Naszym zamiarem jest omówienie wszystkich ksiąg Starego i Nowego Testamentu, wyjaśnienie trudnych fragmentów i przedstawienie nauki Kościoła w taki sposób, aby mogła ona przemówić do szerokiego grona odbiorców. Ukazuje się 10 numerów rocznie. W każdym numerze znajduje się wkładka z omawianymi rozdziałami Pisma Świętego.

Kobiety Abrahama

2011-10-09T06:01:00.003+02:00

- Adam Ligęza SP - Michał Wilk -

- Barwy Biblii (cz.6)

By śledzić cykl "Barwy Biblii" na bieżąco, polub nas na Facebooku (TUTAJ lub wtyczka obok).

Pan rzekł do Abrama: «Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem. Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić będą, a tym, którzy tobie będą złorzeczyli, i ja będę złorzeczył. Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo ludy całej ziemi». Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał, a z nim poszedł i Lot. Abram miał siedemdziesiąt pięć lat, gdy wyszedł z Charanu. I zabrał Abram z sobą swoją żonę Saraj, swego bratanka Lota i cały dobytek, jaki obaj posiadali, oraz służbę, którą nabyli w Charanie, i wyruszyli, aby się udać do Kanaanu (Rdz 12,1-4).

Genealogie

Adam Ligęza SP: Biblijna opowieść o Abrahamie rozpoczyna się już kilka wersetów wcześniej — genealogią, w której poznajemy kilka szczegółów dotyczących ojca i braci naszego bohatera:
„Terach był ojcem Abrama, Nachora i Harana, a Haran był ojcem Lota. Haran zmarł jeszcze za życia Teracha, swego ojca, w kraju, w którym się urodził, w Ur Chaldejskim. Abram i Nachor wzięli sobie żony. Imię żony Abrama było Saraj, imię zaś żony Nachora — Milka. Była to córka Harana, który miał jeszcze drugą córkę imieniem Jiska. Saraj była niepłodna, nie miała więc potomstwa" (Rdz 11,27-30).

Michał Wilk: Ponownie stajemy wobec pytania, w jaki sposób należy czytać biblijne rodowody. Jako zapiski kronikarskie? Jako rodzinne fotografie, których zadaniem było strzec pamięci o przodkach? Jako żywą pamięć członków rodziny na temat pochodzenia i historii klanu? Pewnie każda z tych odpowiedzi jest częściowo słuszna, gdyż przeczytane wersety wprowadzają nas w drugą część Księgi Rodzaju (Rdz 12-50), zawierającą tzw. cykle patriarchów — spisane opowieści o dziejach Abrahama, Izaaka, Jakuba i Józefa. Mimo to genealogie biblijne mają też znaczenie teologiczne. Zdaniem L.A. Schökela, wyrażają one przekonanie, że życie przekazywane z pokolenia na pokolenie jest darem Boga. W Biblii największą radością ojca jest syn, ponieważ pamięć o przodkach pielęgnowana w późniejszych pokoleniach była jakby namiastką nieśmiertelności i oznaczała szczęśliwe, spełnione życie. Ktoś, kto nie miał potomstwa, musiał zmierzyć się z prawdą, że pamięć o nim nie przetrwa i że jego życie zmierza donikąd — niepłodność dla ludzi Starego Testamentu oznaczała egzystencjalne i duchowe doświadczenie śmierci dane człowiekowi jeszcze za życia. Jeżeli spojrzymy na genealogię Abrahama z tej perspektywy, okaże się, że tekst ten zawiera coś dramatycznego.

W Rdz 9,28 czytamy, że Haran, brat Abrama, zmarł jeszcze za życia swego ojca...

No właśnie... Jest to o tyle zaskakujące, że w normalnych okolicznościach to ojciec powinien umierać szczęśliwie, patrząc na gromadę dzieci i wnuków. Natomiast tu syn wyprzedza ojca, a tym samym pamięć o ojcu znika... zanim jeszcze ojciec umrze. Jak wspomniałem, w świecie Starego Testamentu bezdzietny ojciec to ktoś, kto doświadcza śmierci już za życia. Ale idźmy dalej.

Z kolejnych wersetów dowiadujemy się, że Sara, żona Abrahama, była bezpłodna. Czyli Abraham też doświadczał śmierci za życia. Jego życie było niemal pozbawione sensu: nie miał potomstwa, prześladowała go świadomość, że pamięć o nim nie przetrwa.
Czyli genealogia — tekst, którego z założenia głównym tematem jest życie — w tym przypadku mówi o... śmierci!

Tak. Jest tu jakaś niesłychana sprzeczność, która później będzie także obecna w kolejnych opowiadaniach cyklu Abrahama: gdy Abraham będzie już miał upragnionego syna, otrzyma nakaz, by go zabić; a Sara — kobieta niepłodna — będzie matką patriarchów i całego narodu Izraela...

Skąd taka sprzeczność?

B. Costacurta uważa, że w antynomii życie-śmierć autor natchniony zawarł najważniejszą intuicję teologiczną będącą jednocześnie zasadniczym tematem cyklu. Otóż chodzi o to, że historia ludzi, zanim wkroczył w nią Bóg, była historią naznaczoną doświadczeniem śmierci. Co prawda, życie było przekazywane z ojca na syna, ale co to za życie, którego treścią jest śmierć? Prawdziwe życie rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy na scenę wchodzi Bóg. Co więcej, okazuje się, że Bóg nawet z niepłodności, czyli stanu symbolizującego śmierć, potrafi wyprowadzić cały naród Izraela — lud, z którym Stwórca zawrze przymierze, a zatem w którym będzie tętnić życie! Czytając opowieści o Abrahamie, Izraelici wiedzieli, że to opowiadanie dotyczy ich samych — ich istnienie i życie jest owocem szczególnej łaski Boga. Genealogia jest tutaj jakby ciemnym tłem, na którym nagle rozbłyskuje światło Bożej obietnicy: Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem (Rdz 12,1).

Cykl opowiadań o Abrahamie

Popatrzmy teraz na samego Abrama. Spotkanie z Bogiem jest dla niego początkiem nowego etapu życia, ale jednocześnie kontynuacją czegoś, co było obecne do tej pory. Możemy przecież przypuszczać, że jeszcze zanim patriarcha wyruszył do ziemi Kanaan, był człowiekiem religijnym, czcił Boga, oddawał Mu cześć. Jednym słowem, Bóg już wcześniej był obecny w jego życiu.

Zgadza się. Jest to jedno z tych doświadczeń wiary, których treścią jest zupełna nowość uchwytna w ramach pewnej ciągłości i kontynuacji. Religijność patriarchów nie budzi zastrzeżeń. Mówimy o czasach, kiedy Bóg — zwany zazwyczaj 'ēl, a niekiedy 'ēl šadday (por. Rdz 17,1; 28,3) — czczony był jako Bóg ojców (por. Rdz 28,13; 31,5.29.53; 32,10; 43,23; 46,3; 50,17) i opiekun rodziny. Co za tym idzie, ojcowie klanów pełnili funkcję
kapłanów rodzin — byli odpowiedzialni za przekazywanie wiary kolejnym pokoleniom, a także za sprawowanie praktyk kultu oraz okazywanie czci i zjednywanie przychylności Boga i zmarłych przodków. Śmiało możemy więc przypuszczać, że Abram był człowiekiem bogobojnym i pobożnym. Z pewnością w niczym nie zaniedbywał życia religijnego. Z tym że ta jego relacja z Bogiem do pewnego momentu realizowana była w granicach pewnych ustalonych ram i poukładanych norm społecznych, rodzinnych, psychologicznych... I oto nagle rodzi się zupełnie nowa świadomość, która jest owocem łaski. Nagle Bóg mu mówi: wyjdź z tego układu, do którego jesteś przyzwyczajony; wyjdź z twego domu i idź tam, gdzie Ja ci wskażę. I tu się zaczyna prawdziwa przygoda. Dopiero tu ma początek zmaganie, w którym tak naprawdę chodzi tylko o jedną zasadniczą rzecz — o wewnętrzną wolność... W tym sensie historia biblijna jest jakby paralelna w stosunku do indywidualnej historii wielu ludzi, a Abraham faktycznie jest ojcem wszystkich ludzi wierzących.

Spróbujmy sobie wyobrazić całą tę sytuację: „Pan rzekł do Abrahama: «Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę...»". I chwilę potem Biblia mówi jak gdyby nigdy nic: „Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał...". Ale co czuł? Co myślał? Jakie pytania i wątpliwości rodziły się w jego sercu? Stawiam te pytania, bo czasem myślę, że to zmaganie, o którym mówisz, dokonuje się jakby między dwoma biegunami — z jednej strony istnieje powołanie, czyli wezwanie Boga, z drugiej — wola człowieka. Mam rację? Nie jedna, lecz dwie wolności, dwie wole, dwie świadomości... I czasem tak trudno pogodzić jedno z drugim...

Tak. Wydaje mi się, że te dwa — jak to nazwałeś — bieguny wyznaczają podstawową strukturę życia duchowego. Masz rację, myśląc o dwóch wolnościach i patrząc na ten model z zewnątrz, trudno pogodzić dwie pozornie sprzeczne wole. Co innego jednak, gdy człowiek pozwala Bogu zaistnieć w swoim życiu. Wtedy zaczynamy rozumieć, że przez słuchanie innego stajemy się bardziej sobą. Że idąc tam, gdzie jeszcze nas nie ma, przekraczamy siebie i możemy rosnąć. To jest właśnie ten moment, gdy łaska Boga zaczyna przenikać wolność człowieka, nie usuwając jej na drugi plan, lecz czyniąc czystą i dobrą. Bardzo fajnie widać to u Abrahama już tu, na początku opowiadania. Lecz jako że w normalnym biegu spraw wymogi miłości stają się coraz większe, stąd też ten proces wzrostu, który tu dopiero się zaczyna, kiedyś osiągnie nieprawdopodobne rozmiary — mam na myśli ofiarę Izaaka.

W pewnym sensie jest to logiczne. Gdy człowiek chce być tylko tym, kim już jest — bo tak mu wygodnie, bo nie musi niczego ryzykować — wówczas przestaje się rozwijać, a jedynym celem życia jest odtąd nieustanne potwierdzanie siebie. I z czasem może się to stać bardzo męczące...

Tak. To, co mówisz, w jakimś stopniu potwierdza biblijną koncepcję wiary: słuchaj i idź, a potem zrozumiesz. My czasem chcemy odwrotnie. Tymczasem chodzi o to, by najpierw usłyszeć i iść. Dopiero potem odsłania się wielkość tajemnicy, którą Biblia za chwilę nazwie przymierzem miłosnej relacji między Bogiem a człowiekiem. Ale już tu, w pierwszym opowiadaniu, widać wyraźnie, że istotą wiary biblijnej jest słuchanie, a następnie utrzymywanie poprzez modlitwę pewnego poziomu świadomości i wreszcie działanie, czyli podejmowanie decyzji z wewnątrz siebie — coś zupełnie przeciwnego niż jakiekolwiek reagowanie wynikające z impulsu...

Abram wyrusza do kraju obietnicy, gdy ma 75 lat. Umiera, mając 175 lat, czyli jego wędrowanie trwa dokładnie 100 lat. W wieku 100 lat rodzi mu się syn Izaak. Czy te liczby mają jakieś znaczenie?

Liczba 100 jest symbolem pełni. Sens symboliki jest taki: jeżeli zaistnieją dwa wymienione wyżej elementy — Boże wezwanie i odpowiedź człowieka — i jeśli człowiek okaże się posłuszny Bogu i wypełni to, do czego Bóg go wzywa, wówczas Boże obietnice stają się rzeczywistością, a ludzkie życie osiąga pełnię. W opowiadaniu mamy dwie obietnice... Bóg obiecuje Abramowi ziemię i oto 100 lat trwa wędrowanie do kraju obietnicy. Bóg obiecał syna — i oto w 100 roku życia Abrahamowi rodzi się dziecko. Można powiedzieć tak: kiedy człowiek zaczyna podejmować w życiu decyzje, których uzasadnienie znajduje się poza nim samym i które jawią mu się jako wola Boga, wówczas osiąga taką syntezę widzenia spraw tego świata w Bożej perspektywie, że trudno nawet jakoś ująć to w słowach... Wówczas u samych fundamentów duszy rodzi się zasadnicze uporządkowanie i ład, a człowiek wie, że źródłem tej harmonii przenikającej wszystkie sfery życia i sięgającej łaski Boga nie jest ani on sam, ani życie, lecz tylko Bóg.

Szczęście z bycia blisko Boga?

Tak, szczęście...

A gdy człowiek nie odpowie? Gdy zabraknie mu odwagi?

Nie wiem. Szczęście w jakiejś mierze dane jest każdemu człowiekowi, choćby jako przedsmak. Jednocześnie każdy jest w drodze do pełnego zjednoczenia z Bogiem i każdy musi do tego szczęścia wciąż jakoś dochodzić. Abraham ukazany jest w Księdze Rodzaju jako ojciec i wzór wiary — w odniesieniu do jego osoby autor natchniony z czystym sumieniem może odnieść symboliczną liczbę 100. Ci, którzy czytają świętą księgę — tak Izraelici, jak i my — są dopiero w drodze...

Spójrzmy na opowieść od strony geografii. Terach, ojciec Abrama, wyszedł z Ur Chaldejskiego i wraz z całą rodziną doszedł do Charanu.

Czyli z Mezopotamii Południowej do Zachodniej.

Potem Abram wyszedł z Charanu i dotarł do ziemi Kanaan...

...czyli szedł w wzdłuż Żyznego Półksiężyca, a potem dotarł aż do Egiptu. Obecność nazw geograficznych w opowiadaniu oznacza, że Boże objawienie realizuje się w realiach konkretnej historii. Stąd możemy przypuszczać, że podróż Abrama była częścią jakieś wędrówki ludów tamtych czasów. Współczesna archeologia potwierdza, że w drugim tysiącleciu miały miejsce migracje nomadów przybyłych z terytoriów Amurru na tereny Syrii — Palestyny.
Można się też zastanawiać, czy w tym przypadku nie chodzi raczej o migracje związane z sezonowym wypasem owiec. Trudno rozstrzygnąć, co faktycznie stanowi historyczny kontekst opowieści. Interesujące jest także to, że większość miast, w których zatrzymują się patriarchowie, to dawne miejsca-sanktuaria, w których czczono Boga. Taka obserwacja rodzi kolejne pytania: na ile przekazywana tradycja jest opowieścią o wędrówce Abrahama, a na ile owocem redakcji literackiej, której celem mogła być próba powiązania starożytnych miejsc kultu z ojcami wiary Izraela?

Wspomniałeś, że wraz z dwunastym rozdziałem Księgi Rodzaju rozpoczynają się cykle o patriarchach. Możesz wyjaśnić to dokładniej?

Księga Rodzaju zasadniczo dzieli się na dwie części. Pierwsza część (Rdz 1-11) zawiera opowieści dotyczące prehistorii: dwa opisy stworzenia świata, genealogie, opowieść o potopie i historię o wieży Babel. Natomiast część druga (Rdz 12-50) to historie o ojcach narodu Izraela — o Abrahamie i Izaaku (Rdz 11,27-25,18), Jakubie (25,19-36,43) i Józefie (37,1-50,26). Patriarchowie są ojcami Izraela nie tylko w sensie biologicznym
(rodziny patriarchów stanowią początek licznych genealogii narodu wybranego), ale także w sensie symbolicznym czy nawet archetypicznym. Abraham jest przedstawiony jako ojciec wszystkich Izraelitów, Jakub — jako ten, od którego wywodzi się 12 pokoleń Izraela, z kolei Józef mieszkający w Egipcie — jako ojciec Izraelitów przebywających w diasporze.

Czyli fragment, o którym mówimy, stanowi sam początek cyklu o Abrahamie...

Tak, choć o Terachu, ojcu Abrahama, wspomina się już w Rdz 11,27-32, to jednak Rdz 12,1-4 rzeczywiście uważa się za wstęp — czy, jak wolą niektórzy: uwerturę lub temat fugi całego cyklu. J. Magonet zauważył, że ten cykl ma piękną, regularną budowę koncentryczną.

Niezależnie od tego, czy taka kompozycja cyklu jest wynikiem finalnej redakcji dokonanej na piśmie, czy może już na etapie tradycji ustnej była swoistą sztuczką mnemotechniczną ułatwiającą zapamiętanie różnych opowiadań, faktem jest, iż krótkie czytanie jest jakby tematem, którego poszczególne części będą rozwinięte w kolejnych częściach cyklu i to zgodnie z przyjętą kolejnością. Pierwszy werset czytania to polecenie Boga: Wyjdź z twojej ziemi, a odpowiadająca mu pierwsza część cyklu (por. Rdz 12,4b-14,24) rozwija temat kraju obietnicy. Drugi werset wprowadza wątek obietnicy potomstwa i narodu, co będzie tematem drugiej części cyklu (por. Rdz 15,1-18,15). Potem mowa o błogosławieństwie — ten motyw odsyła nas do trzeciej części cyklu (por. Rdz 18,16-21,34). I wreszcie krótka wzmianka: Abram udał się w drogę, jak mu Pan rozkazał... Jest to wyraz wiary Abrahama, zapowiada przyszłą, o wiele większą próbę wiary — ofiarę Izaaka (por. Rdz 22,1-25,18).

Ciekawe, że w cyklu obok teologicznie ważnych opowiadań pojawiają się wątki, powiedziałbym, mniej znaczące czy wręcz poboczne. To są — jak się domyślam — ślady tradycji ludowej...

Tak. Zauważ też, że do liturgii Wielkiego Postu weszły fragmenty najbardziej intensywne i najbogatsze w treści duchowe: przeczytany przez nas właśnie wstęp cyklu (por. Rdz 12,1-4), dwa opisy zawarcia przymierza (por. Rdz 15.17) i ofiara Izaaka (por. Rdz 22).

Ciąg dalszy nastąpi...

Retoryka Listu do Rzymian, czyli paralelizmy, antytezy i recapitulatio

2011-09-12T20:50:00.005+02:00

- Michał Wilk -

Na zakończenie dnia proponuję kilka myśli, które zrodziły mi się wczoraj po wysłuchaniu i przemyśleniu drugiego czytania. Tego z Listu do Rzymian...

Rz 14,7-9

7 Nikt zaś z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie:

8 jeżeli bowiem żyjemy, żyjemy dla Pana; jeżeli zaś umieramy, umieramy dla Pana. I w życiu więc i w śmierci należymy do Pana.

9 Po to bowiem Chrystus umarł i powrócił do życia, by zapanować tak nad umarłymi, jak nad żywymi.

Te słowa wydają się bardzo proste, i takie faktycznie są. Ale to, że coś jest proste, nie oznacza, że zarazem pozbawione jest głębi. I tak właśnie jest w tym przypadku. To czytanie z Listu do Rzymian zbudowane jest – od strony literackiej – na kanwie trzech kolejnych figur retorycznych, a każda z nich wprowadza nas w kolejny z trzech poziomów sensu tekstu natchnionego…

Figura 1

Paralelizm

Paralelizm, czyli tzw. układ równoległy, polega na powtórzeniu frazy z zachowaniem takiej samej kolejności elementów. Poszczególne elementy można oznaczać – jak w matematyce – literkami, i te literki w dwóch kolejnych rzędach będą miały zawsze taką samą kolejność.

(a) Nikt (b) nie żyje (c) dla siebie

(a') nikt (b') nie umiera (c') dla siebie

I tak dalej… Takich paralelizmów mamy w naszym czytaniu aż trzy…

Jak czytać paralelizm? Jakie reguły czytania daje nam taka figura? Czasem służy powtórzeniu rzeczy ważnych, niekiedy jest odzwierciedleniem typowego semickiego myślenia, innym razem tworzy tło dla kontrastów (jak w przypowieści o synach i ojcu). Tu jednak – moim zdaniem – takie rytmiczne zorganizowanie tekstu może świadczyć o tym, ze zanim ten fragment dostał się do Listu do Rzymian, mógł być pieśnią liturgiczną śpiewaną przez pierwsze wspólnoty chrześcijańskie…

Na tym poziomie rozumienia tekstu św. Paweł nie mówi właściwie nic oryginalnego, czego nie znaliby starożytni Grecy. Idea „życia nie dla siebie" była podstawą greckiej demokracji i myśli społecznej. Wystarczy przypomnieć choćby fragment Listu Platona…

"Nikt z nas nie został uczyniony tylko dla siebie (gr. hékastos hēmôn ouch autôi mónon gégonen), lecz część naszej egzystencji mamy oddać ojczyźnie, inną część – tym, którzy nas zrodzili, jeszcze inną – przyjaciołom. A i tak wiele z naszej egzystencji poświęcimy wypadkom i zdarzeniom nieprzewidzianym…" (Platon, Epist. 9,358a).

Figura 2

Antytezy

Antyteza jako figura retoryczna przypomina trochę rozdroże: stajesz na rozstaju dróg i musisz zdecydować: idziesz albo w prawo, albo w lewo… Innej możliwości nie ma. W naszym tekście mamy dwie antytezy:

(1) życie - śmierć

(2) żyć dla siebie – żyć dla Chrystusa

Ich organizacja przestrzenna w tekście przedstawia się następująco:

Jak czytać antytezy? Jaka jest zasada ich interpretacji… To zależy od kontekstu. Bo na przykład u stoików w starożytnej Grecji wymienianie skrajnych rzeczywistości służyło temu, by wypowiedzieć stan słynnej stoickiej i niezmąconej równowagi duchowej (to była tzw. zasada adiáfora stosowana np. przez Kryspisa: by powiedzieć „ład", „harmonia" czy „spokój", filozof mówił: „ból i przyjemność", „bogactwo i ubóstwo", a także: „życie i śmierć"). W tym przypadku „życie i śmierć" wskazują na to, co jest ich – że tak powiem – średnią arytmetyczną: stan duchowej harmonii.

Ale w Biblii i w ogóle u semitów antyteza ma trochę inne znaczenie: wskazuje zazwyczaj na konieczność dokonania radykalnego wyboru. Jak na rozdrożu właśnie… W prawo albo w lewo. Błogosławiony albo przeklęty. Zbawiony albo potępiony. Gorący albo zimny (najgorszy jest letni – ten ostatni przykład z Apokalipsy świetnie pokazuje dynamikę i charakter antytezy: drogi pośredniej w takim myśleniu nie ma!).

Także i na tym poziomie rozumienia tekstu Paweł nie jest zbyt oryginalny… Grecy to wszystko doskonale wiedzieli…

Jeśli chodzi o antytezę „życie i śmierć" to choćby król Sparty, niejaki Kleomeniusz, zachęcany przez przyjaciela do popełnienia samobójstwa po tym, jak został zwyciężony przez Antygona Macedońskiego w 222 r. p.n.e., odpowiada swemu przyjacielowi: „Jak jest rzeczą wstydliwą żyć dla siebie, tak jest też godnym pożałowania umierać tylko dla siebie". Z kolei u Meandresa czytamy: „Oto co znaczy żyć: żyć nie tylko i wyłącznie dla siebie" (gr. toût'éstin tò zên: ouch heautôi zên mónon).

Święty Paweł pisze rzecz istotną… Pisze, że życie chrześcijańskie ma pewną cechę charakterystyczną, którą jest swego rodzaju wyjście z siebie i oddanie się Panu na poziomie całej egzystencji. Bycie otwartym na Boga, a nie bycie zamkniętym w sobie. Rzecz jednak ciekawa, że pisze to, odwołując się do idei greckich i niemal cytując wielkich greckich myślicieli… Tu zatem – na drugim poziomie – też nie jest jeszcze zbyt oryginalny 

Figura 3

Recapitulatio

Recapitulatio jako figura przypomina trochę soczewkę szkła… A jak działa soczewka? Przypomnijmy… Trzy istotne sprawy: (1) soczewka skupia i jakby streszcza w sobie wiele różnych elementów, które „widzi" w świecie – to co w świecie jest bliżej lub dalej, w soczewce staje się jakby dwuwymiarowe, mieści się w jednym szkiełku; (2) jest jeden punkt, w którym zbiegają się wszystkie promienie – punkt ogniskowy; (3) to co w rzeczywistości jest u góry – w soczewce jest na dole. I odwrotnie: to co jest w rzeczywistości na dole, w soczewce jest u góry.

Jak tę „lekcję fizyki" przenieść na literaturę grecką? Ano… Wyobraźcie sobie tekst zbudowany na takim schemacie:

Czyli… Mamy jakąś przestrzeń opisywanej rzeczywistości (wymieniane u góry pewne elementy AAA i BBB w danym układzie). I nagle dochodzimy do punktu X – to jakby punkt ogniskujący, który streszcza w sobie wszystko i odnosi się do wszystkiego, co dotąd zostało powiedziane. A potem znów pojawiają się te same elementy, ale w odbiciu (czyli w odwrotnej kolejności) i jakby streszczone. Tak właśnie działa recapitulatio w starożytnej poetyce. Zawsze, gdy napotkacie taki układ, pamiętajcie o zasadzie interpretowania takiej figury: to, co jest już streszczone (czyli na końcu) jest kluczem do zrozumienia i wyjaśnia wszystkie szczegółowe przypadki wymienione na początku.

Ok, to było dość abstrakcyjne. Idziemy do konkretu…

Paweł – jak już widzieliśmy w dwóch poprzednich akapitach – stwierdził, że nie należy żyć dla siebie, tylko dla Pana (i Grecy świetnie to wiedzieli). Ale w sumie można by zadać pytanie: a dlaczego nie należy żyć dla siebie? Dlaczego akurat dla Pana? Kto nam i mocą jakiego autorytetu tak nakazuje?

Popatrzcie na układ tekstu: typowe recapitulatio: linie się przecinają (jest punkt X), a kolejność elementów się zmienia (Chrystus umarł i powrócił do życia, gdy tymczasem wcześniej we wszystkich 3 paralelizmach mieliśmy układ: życie i śmierć). Innymi słowy – tu wykorzystamy zasadę interpretowania recapitulatio – sam ów fakt, że Chrystus umarł i powrócił do życia (element „streszczony") nadaje sens i uzasadnia stwierdzenie, że nikt nie powinien żyć dla siebie. To, że Chrystus umarł i zmartwychwstał nadaje sens wszystkim wcześniejszym słowom: że mamy żyć dla Pana, a nie dla siebie.

Ale czy na pewno?

Czy to przekonujące argumentowanie?

Tak, jeśli zrozumiemy jeszcze jedną kwestię… Otóż słowa wprowadzone w wersecie 14,9 (Chrystus umarł i powrócił do życia) odnoszą się do samego jądra kerygmatu wiary chrześcijańskiej – do tajemnicy paschalnej, z której wypływa całe chrześcijaństwo. Pod tym względem przywołanie śmierci i zmartwychwstania Pana bardzo przypomina inne Pawłowe kerygmatyczne wyznania wiary:

1 Kor 15,3-4 Przekazałem wam na początku to, co przejąłem: że Chrystus umarł - zgodnie z Pismem - za nasze grzechy, że został pogrzebany, że zmartwychwstał trzeciego dnia, zgodnie z Pismem.
1 Tes 4,14 Jeśli bowiem wierzymy, że Jezus istotnie umarł i zmartwychwstał, to również tych, którzy umarli w Jezusie, Bóg wyprowadzi wraz z Nim.
Rz 4,25 On to został wydany za nasze grzechy i wskrzeszony z martwych dla naszego usprawiedliwienia.

A te formuły wiary mają swoją wewnętrzną dynamikę: są nie tylko stwierdzeniem faktu z przeszłości, ale przede wszystkim stanowią świadectwo tych osób, w których Bóg sam objawił tajemnicę paschalną – osób, które w sobie przeżyły tajemnicę śmierci i zmartwychwstania Chrystusa i to przeżycie – podstawowe i zasadnicze doświadczenie chrześcijańskie – pozwoliło im w drugim momencie na nowo zrozumieć wszystko, co miało miejsce do tej pory: zrekapitulowało wszystkie wcześniejsze elementy i ustawiło je w nowym porządku. To doświadczenie chrześcijańskie śmierci i zmartwychwstania Chrystusa (doświadczenie żywe i przemieniające, będące Bożą łaską i inicjatywą, a nie intelektualnym wysiłkiem człowieka czy rozpamiętywaniem faktów z przeszłości) pozwala człowiekowi na nowo zrozumieć swe życie i to tak radykalnie, że człowiek w sposób wolny uświadamia sobie, że pełnią tego życia i ostatecznym sensem śmierci jest życie dla Boga… Tak przynajmniej wynika z zasady interpretacji recapitulatio.

I dopiero teraz, gdy Paweł wprowadza nie tyle nowe idee, lecz element doświadczenia chrześcijańskiego (nota bene punktem X w naszym czytaniu jest słowo „Chrystus" – wszystko w Nim się streszcza), Apostoł jest rzeczywiście oryginalny i pisze coś, o czym Grecy nie mieli bladego pojęcia. Nawiasem mówiąc, tę myśl Paweł świetnie streścił także w innym miejscu:

2 Kor 5,15 A właśnie za wszystkich umarł Chrystus po to, aby ci, co żyją, już nie żyli dla siebie, lecz dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał.

Podsumowując zatem, widzicie, drodzy Czytelnicy, że opłaca się znać retorykę i poetykę starożytnych – z prostego tekstu można wyciągnąć piękne rzeczy i, aplikując obiektywne zasady interpretacji, można dojść do bardzo poruszających wniosków.

Wyobrażacie sobie, że tak można by przeczytać cały List do Rzymian… Wers po wersecie?

Nowy blog o języku greckim

2011-09-10T13:08:00.001+02:00

Nowy blog Daniela R. Streetta (Kai ta loipa - http://danielstreett.wordpress.com/) poświęcony problemom języka greckiego zapowiada się bardzo dobrze. Warto dodać bloga do RSS-a choćby ze względu na trzy działy stałe, które zaproponował autor:

(1) Greek Word of the Week
(2) Basics of Greek Pedagogy
(3) Septuaginta Texts

Autor pisze w poście powitalnym:

Welcome to καὶ τὰ λοιπά! This is my blog about all things having to do with Koine Greek, Biblical Studies, and cognate fields. I am especially interested in Greek pedagogy usingcommunicative methods (sometimes called the Natural Approach, or Direct Method). This method aims for true fluency in all aspects of ancient Greek: speaking, listening, reading and writing. Why try to speak a "dead" language? See my 2010 Society of Biblical Literature presentation, which addressed this very question.

You can learn more about me and my teaching by checking out my About Me page. If you're interested in exploring some resources for communicative Greek teaching, see myResources page.

Make sure to subscribe to this blog, to be notified about new posts. You can a) clicksubscribe on the top menu, b) use the RSS link at the bottom of the page, or c) click the "Sign Up" button to the right (this will notify you by email every time there's a new post). I recommend Google Reader as an easy way to manage your blog reading: http://www.google.com/reader/

I am very interested in networking with people who teach Greek (whether Classical or Koine) and are open to incorporating communicative methods into their pedagogy. Pleasecontact me or friend me on Facebook or GooglePlus.

Thanks for reading! And thanks to my teaching assistant, Nathan Walker, aka Δῶρον, who did a lot of virtual gruntwork to get this blog looking good. Εὐχαριστῶ σοι!

The Markan Parables (Michael Jensen)

2011-09-10T12:58:00.002+02:00

Michael Jensen proponuje na swoim blogu bardzo interesujący tekst na temat interpretacji przypowieści Jezusa w Ewangelii Marka. Obok ciekawych uwag filologicznych w artykule pojawiają się wskazówki dotyczące hermeneutyki biblijnej. ZOBACZ TUTAJ

Biblistyka w (bliskiej!) przyszłości

2011-09-10T12:37:00.002+02:00

Film przygotowany przez Logos z okazji wydania 40-tomowego Międzynarodowego Komentarza Biblijnego NICOT w wersji elektronicznej świetnie pokazuje, jak już w niedalekiej przyszłości będą wyglądały studia (nie tylko biblijne), a przy okazji udowadnia, że naprawdę warto mieć iPada, a w nim - tysiące książek!

27 - 29 września: Sympozjum poświęcone starożytnemu Izraelowi

2011-09-06T07:19:00.008+02:00

VI Sympozjum poświęcone starożytnemu Izraelowi / Palestynie

LUBLIN

27 - 29 września 2011

SZANOWNI PAŃSTWO!

Jest nam bardzo miło zaprosić Państwa do udziału w VI Sympozjum poświęconym starożytnemu Izraelowi / Palestynie.

Nasze spotkanie w 2011 roku skoncentrowane jest wokół tematu „Życie religijne starożytnego Izraela / Palestyny”.

VI Sympozjum organizowane jest, podobnie jak dotychczasowe, przez cztery instytucje naukowe. Są to Katedra Historii Starożytnej KUL, Katedra Studiów Azjatyckich UAM, Katedra Judaistyki UJ oraz Zakład Historii Starożytnej UW. Tym razem gospodarzem jest Lublin.

Sympozjum odbędzie się w dniach 27-29 IX 2011 r. w pięknej scenerii lubelskiej starówki w Domu na Podwalu, ul. Podwale 15. Mapa dojazdu dostępna TUTAJ

Referentami będą naukowcy z całej Polski i z zagranicy reprezentujący różne dziedziny nauki zajmujące się starożytnym Izraelem / Palestyną. Wysłuchać więc będzie można zarówno archeologów, jak i biblistów, filologów, historyków i religioznawców. Po każdym z referatów przewidziany jest czas na dyskusję.

Abstrakty referatów VI Sympozjum dostępne są TUTAJ

Szczegółowy program VI Sympozjum:

27 IX wtorek

Sesja 1: Obce bóstwa i rytuały (11.00-12.45)
Otwarcie Sympozjum
1. prof. Edward Lipiński (KULeuven): „Afrodyta w Akko-Ptolemais”.
2. dr hab. Jakub Slawik (ChAT): „Czy w starożytnym Izraelu istniała prostytucja sakralna?”.
3. mgr Marcin Schönknecht (Freie Universität Berlin): „Prostytucja sakralna w starożytnym Izraelu”.
Obiad (12.45-13.45)

Sesja 2: Religia a filologia (13.45-15.30)
4. ks. prof. Antoni Tronina (KUL): „Czy Hiob istniał realnie? (dokumentacja z El-Amarna)”.
5. mgr Łukasz Toboła (UAM): „Znaczenie terminu –mt / –mwt w onomastyce biblijnej”.
6. dr Lech Trzcionkowski (KUL): „Orfeusz w starożytnym judaizmie. Testament Orfeusza w kontekście kulturowym”.
Przerwa na kawę (15.30-15.45)

Sesja 3: Archeologia a religia (15.45-17.45)
7. prof. Ilona Skupińska-Lovset (UŁ): „Kulty na et-Tell. Źródła archeologiczne”.
8. prof. Jolanta Młynarczyk (UW): „Kulty pogańskie w Hippos, mieście Dekapolis”.
9. dr Paweł Szkołut (UŁ): „Menora na Łuku Tytusa a pochodzenie i symbolika dekorujących ją motywów”.
10. dr Mariusz Burdajewicz (MN Warszawa): „Kościoły bizantyńskie wokół Jeziora Galilejskiego”.
Kolacja (18.00-19.00)
Wieczorne zwiedzanie starówki Lubelskiej (19.00-?)

28 IX środa

Śniadanie (8.00-8.45)
Sesja 4: Przemiany w religii I (8.45-10.30)
11. dr hab. Kalina Wojciechowska (ChAT): „Bóg Ojciec bez bogini matki. Koncepcja rodzicielstwa Boga Jahwe na tle religii państw ościennych”.
12. dr Łukasz Niesiołowski-Spanò (UW): „Przemiany religijności i religii Judy w VII w. p.n.e.”.
13. ks. dr Piotr Waszak (Gniezno): „Bóg Starego Testamentu drzewem?! Oz 14,9 jako świadectwo przejścia od kultury kultu drzew i kamieni do odrzucenia bożków w Izraelu / Palestynie”.
Przerwa na kawę (10.30-10.45)

Sesja 5: Przemiany w religii II (10.45-12.30)
14. ks. dr Mariusz Szmajdziński (WSD Łowicz): „Bachanalia u Nahuma”.
15. ks. dr Dariusz Dogondke (UAM): „Prorocki głos sprzeciwu wobec reformy religijnej nakazującej oddalenie żon-cudzoziemek (Ml 2,10-16)”.
16. mgr Michał Marciak (UJ, Universiteit Leiden): „Konwersja domu królewskiego z Adiabene według Józefa Flawiusza”.
Obiad (12.45-13.45)

Sesja 6: Kapłan – świątynia – wyrocznia (13.45-15.30)
17. dr Andrzej Mrozek (UJ): „Kapłan izraelski, intelektualista czy rzemieślnik?”.
18. dr Marcin Majewski (UPJPII): „Wyrocznia jako słowo Boże w starożytnym Izraelu”.
19. dr Marek Baraniak (UW): „Przybytek i Świątynia w interpretacji targumicznej - na przykładzie TgPnp”.
Przerwa na kawę (15.30-15.45)

Sesja 7: Sesja studencka / doktorancka (15.45-17.30)
20. Sławomir Poloczek (UW): „Motyw walki kosmogonicznej (Chaoskampf) w Starym Testamencie – mit kananejski w Biblii hebrajskiej?”.
21. mgr Sebastian Długoborski (KUL): „Wpływ imperialnej Asyrii na sferę religijną Judy”.
22. Bartłomiej Proc (KUL): „Angelologia perska a angelologia biblijna”.
Kolacja (18.00-20.00)

29 IX czwartek

Śniadanie (8.00-8.45)
Sesja 8: Sacrum a społeczeństwo (8.45-10.30)
23. ks. prof.Tomasz Jelonek (UPJPII): „Przymierze jako model religii Izraela”.
24. ks. prof. Mirosław Stanisław Wróbel (KUL): „Znaczenie i obchody Święta Namiotów w starożytnym Izraelu”.
25. s. dr Elżbieta Natanaela Zwijacz (UPJPII): „Sakralna społeczność Izraela według Księgi Liczb”.
Przerwa na kawę (10.30-10.45)

Sesja 9: Religia Izraela w okresie po-biblijnym (10.45-12.30)
26. prof. Piotr Muchowski (UAM): „Esseńczycy a karaimi: problem genezy karaimizmu w świetle rękopisów qumrańskich”.
27. dr hab. Roman Marcinkowski (UW): „Życie religijne Izraela w świetle Miszny”.
28. dr Andrzej Gillmeister (UZ): „Religia starożytnego Izraela w ujęciu Tadeusza Zielińskiego”.

Zakończenie Sympozjum

Zapraszają organizatorzy. Kontakt:
Dr Maciej Münnich
Katedra Historii Starożytnej
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Al. Racławickie 14
20-950 Lublin
http://www.kul.pl/vi-sympozjum-poswiecone-starozytnemu-izraelowi-palestynie,art_31366.html

Stworzenie świata i potop

2011-09-03T17:38:00.003+02:00

- Adam Ligęza - Michał Wilk -

- Barwy Biblii (cz.5)

By śledzić cykl "Barwy Biblii" na bieżąco, polub nas na Facebooku (TUTAJ lub wtyczka obok).

ciąg dalszy rozmowy

Z tego, co wiem, motyw ptaka przynoszącego oznakę życia, jak i wiele innych szczegółów obecnych w biblijnym opisie potopu obecne są także w pozabiblijnych przekazach o potopie. Powiedzmy kilka słów na temat tych mitów i o tym, w jaki sposób mogą być nam pomocne w lekturze Biblii.

Dwa chyba najbardziej znane pozabiblijne wersje opowieści o potopie to akadyjski epos o Atrahasisie i sumeryjski epos o Gilgameszu. Ten drugi prawdopodobnie jest starszy — być może powstał już 2000 lat przed Chr. Gilgamesz był władcą Uruk. Z dokumentów odnalezionych w bibliotece Aszurbanipala, króla Niniwy, dowiadujemy się, że jego marzeniem było odkrycie sekretu nieśmiertelności. Obydwa dokumenty są ważnym świadectwem potwierdzającym fakt, że mit o potopie jest bardzo stary i że w starożytności był bardzo popularny. Różne jego wersje są do siebie bardzo podobne zarówno jeśli chodzi o szczegóły, jak i układ treści. Nie ma więc najmniejszych wątpliwości co do tego, iż w tym wypadku autorzy biblijni pozostawali pod silnym wpływem mitologii.

Możesz podać przykłady podobieństw?

Zestawienie najważniejszych motywów przygotowałem w formie diagramu. Nie będziemy ich omawiać, bo to by zajęło zbyt dużo czasu. Natomiast warto się zastanowić, w jaki sposób możemy wykorzystać te podobieństwa. Co z nimi zrobić? W jaki sposób pozwalają nam lepiej zrozumieć Biblię? Generalnie są dwie możliwości... Jedna metoda polega na wychwyceniu jak największej liczby szczegółów różniących Biblię od mitologii i na próbie wykazania, że teologia biblijna ma z mitologią niewiele wspólnego... Takie postępowanie ma charakter trochę apologetyczny. Za tą metodą kryje się niekiedy próba obrony błędnie rozumianego natchnienia biblijnego. Właściwie rozumiana teologia natchnienia wcale nie koliduje z faktem, że Biblia rodziła się w określonej kulturze i że ta kultura miała duży wpływ na jej formowanie. Ale raz dostawszy się do Biblii, wątki czy nawet całe struktury narracji wywodzące się ze świata mitów zostają przeniesione w kontekst myśli teologicznej. W tym nowym kontekście ich pierwotne znaczenie ustępuje miejsca żywiołowości i oryginalności myślenia biblijnego. Odtąd opowiadania nabierają nowego znaczenia i zaczynają pełnić nową rolę... Drugie możliwe podejście to jakby droga w przeciwnym kierunku — polega na wychwyceniu podobieństw świadczących o wzajemnym oddziaływaniu Biblii i mitologii...

Cechy wspólne mogą dotyczyć szczegółów narracji, ale mogą być ukryte także w ogólnym planie narracji, w logice wyznaczającej następstwo faktów... Przy takim podejściu mitologie często mogą okazać się bardzo ważnym kluczem otwierającym przed nami drzwi świata Biblii.

I jaki byłby ten klucz w tym konkretnym przypadku?

Specjaliści literatury starożytnej zauważają, że wszystkie znane nam wersje mitu o potopie nawiązują do kosmogonii, czyli do mitów o stworzeniu świata. Te odniesienia mogą być różne — mniej lub bardziej wyraźne — niemniej jednak jest to stała reguła, potwierdzona właściwie we wszystkich opowieściach o potopie. A jeżeli tak jest, to mamy ważną wskazówkę: biblijny opis stworzenia świata i opowieść o potopie też powinniśmy czytać razem.

Wyjaśniliśmy już, że stworzenie polegało na wyznaczeniu ładu i porządku — było oddzielaniem ciemności od światłości, wód od lądów... Jednym słowem, Bóg w akcie stworzenia ustanowił porządek rzeczy. Potop był czymś odwrotnym — był unicestwieniem Bożego zamysłu, zniszczeniem ustalonych granic, powrotem do bezładu...

Takich podobieństw jest znacznie więcej. Poniższa tabela pokazuje, że opowiadanie o potopie jest jakby lustrzanym odbiciem opowiadania o stworzeniu świata. Pamiętaj, że w lustrze wszystko odbija się odwrotnie...

Jedno opowiadanie jest zrozumiałe dzięki drugiemu, jeśli rozumiemy je jako odwrotność?

Tak... Mówiąc o stworzeniu świata, widzieliśmy, że myśl biblijna daleka jest od fizykalnych interpretacji rzeczywistości. Semici nie uprawiali też metafizyki. Oni myśleli w kategoriach duchowych. Dla nich istnieć to przebywać w rajskim ogrodzie, czyli żyć w najpełniejszym tego słowa znaczeniu, być w otwartej relacji z Bogiem, z drugim człowiekiem i ze światem. Czytając opisy stworzenia, doszliśmy do wniosku, że istnieć tzn. odpowiadać życiem na to, co Stwórca wypisał w sercach stworzenia i co my nazywamy tożsamością. Istnieć to inaczej żyć według tego, kim się jest. Z kolei — jak widzieliśmy — to, kim człowiek jest, określają granice wyznaczające przestrzeń relacji. W Rdz 1 świat zaistniał, gdy Bóg pooddzielał kolejne przestrzenie — gdy poprzez ustanowienie granic wyznaczył porządek rzeczywistości. Następnie do mieszkania świata, będącego obrazem Bożej harmonii, wprowadzony został człowiek. Ale i jego obowiązują pewne zasady. Także w tym przypadku granice określają tożsamość stworzenia — w Rdz 2 ich symbolem są dwa drzewa. Człowiek biblijny wie, iż jest dzięki temu, że istnieją granice, których nie wolno mu przekroczyć...

Ale mimo to je przekracza. Po raz pierwszy w Rdz 3. To wtedy, jak powiedzieliśmy, pojawia się druga możliwa sytuacja — możliwość decydowania wbrew zasadom ustalonym przez Boga, a tym samym — wbrew sobie. Przed człowiekiem otwiera się druga droga: decyzje, które przekraczają ustalone granice; płaskie i jednowymiarowe rozumienie rzeczywistości; istnienie, które zmierza do samounicestwienia; życie, które wiedzie do śmierci...

Jeżeli obydwie sytuacje odniesiemy do życia konkretnego człowieka, przekonamy się, że dotyczą one nie tylko pojedynczych decyzji, lecz również dłuższego czasu, czyli tzw. opcji życia. Każda decyzja, podejmowana zgodnie z planem Bożym wpisanym w nasze istnienie, umacnia w człowieku fundament wolności — osoba z dnia na dzień staje się coraz bardziej sobą. To jest opcja w kierunku stworzenia. Z kolei każdy grzech, czyli działanie niezgodne z naszym sposobem istnienia, burzy pierwotnie ustalone granice, a tym samym niszczy relację odniesienia do drugiej osoby. Człowiek traci drugiego, a tym samym traci siebie... To z kolei wprowadza zamęt, duchową dezorientację, niszczy pewność obiektywizmu i umiejętność widzenia dobra i zła. Idąc w tym kierunku przez dłuższy czas, człowiek wkracza na grząski grunt, a w końcu zaczyna tonąć. Bezmiar wód, który był przed stworzeniem, jest symbolem chaosu i duchowego zamętu, ponieważ woda sama z siebie nie trzyma się ustalonych granic. Także człowiek tonący, będąc o krok od śmierci, nie wie, gdzie jest prawa, a gdzie lewa strona — jest zupełnie zdezorientowany i traci wszelkie punkty odniesienia... Oto, dlaczego wody potopu są przeciwieństwem porządku istnienia. Starożytnym ocean jawił się jako ustawiczne zagrożenie utraty orientacji, przede wszystkim w sensie duchowym. Był symbolem opcji życia, która wiedzie ku śmierci — tej, o której mowa w Rdz 3.

W Księdze Rodzaju między opisami stworzenia a potopem autor natchniony opisuje stopniowe narastanie grzechu. Zaczęło się niewinnie — od zakazanego owocu, lecz to wystarczyło, by człowiek poczuł, czym jest wstyd... W drugim pokoleniu grzech był już bardziej ewidentny — brat zabił brata i został siedmiokrotnie pomszczony (por. Rdz 4), a Lamek, potomek z piątego pokolenia po Kainie, został pomszczony siedemdziesiąt siedem razy (por. Rdz 4,24). Okrucieństwo wzrasta wraz z każdą nową generacją. Potem, mówi Biblia, przyszły czasy pokoleń, które żyły z daleka od Boga (por. Rdz 5-6). Finałem tego wszystkiego jest potop — zupełne zniszczenie pierwotnego porządku życia. Nastał czas duchowej śmierci... Taka gradacja jest przez autora natchnionego zamierzona, prawda?

Jasne. Stworzenie i potop stanowią próbę wypowiedzenia dwóch możliwych odniesień człowieka wobec świata duchowego. Chodzi o dwie strony tego samego medalu, o dwa aspekty tej samej rzeczywistości duchowej. Bo zwróć uwagę, że mimo iż już na pierwszy rzut oka dwie opcje wydają się być ze sobą sprzeczne, to jednak jest coś, co je łączy — jakaś ciągłość, która umożliwia przejście od jednego bieguna do drugiego. Taki jest sens gradacji. Owa relacja biegunowość stoi u samego początku życia duchowego.

To znaczy, że opowiadanie o początkach świata przypomina nam, do czego jesteśmy stworzeni, a to o potopie — co się z nami dzieje, gdy niszczymy porządek ustanowiony na początku, a my jesteśmy gdzieś po środku? Jedni bliżej, drudzy dalej któregoś z dwóch granicznych punktów rzeczywistości duchowej?

Zgadza się.

A Bóg pobłogosławił Noego...

„A kiedy w miesiącu drugim, w dniu dwudziestym siódmym ziemia wyschła, Bóg przemówił do Noego tymi słowami: «Wyjdź z arki wraz z żoną, synami i z żonami twych synów»" (Rdz 8,14-16). Najpierw Pan Bóg postanowił zniszczyć świat i zesłał potop, a teraz ratuje ludzi, co więcej, obiecuje, że już nigdy więcej się to nie powtórzy... Trochę niezdecydowany jest Pan Bóg...

Rzecz polega na tym, by w prostych opowiadaniach umieć dostrzec mądrość teologii biblijnej. A sens teologiczny jest taki: kiedy wydawało się, że ludzkość dryfująca między dwoma skrajnymi punktami historii zbawienia — między stworzeniem a potopem — już prawie sięgnęła punktu, w którym nie ma żadnego ratunku, wówczas niespodziewanie się okazało, że ostatecznie wygrało życie. Oto życie zwycięża nad śmiercią...

Ale jest tak dzięki decyzji Boga, a nie dzięki woli człowieka.

Tak. Człowiek sam siłą swojej woli nie jest chyba zdolny pokonać potęgi grzechu. Siła zła bezlitośnie znosi go w kierunku śmierci. Jego wolności musi pomóc łaska Boża. Stąd opowiadanie podkreśla decyzję Bożą... Decyzja o zesłaniu potopu — jak widzieliśmy — tak naprawdę była osobistą decyzją człowieka. Ale ratunek i ocalenie życia to decyzja Boga.

Ale, jak sądzę, nie znaczy to: „nie przejmuj się człowieku, bo co byś nie robił, i tak będziesz zbawiony"...

Oczywiście, że nie. Groźba duchowej śmierci nie jest jakąś fikcją czy straszakiem — potop jest realnym zagrożeniem, czego potwierdzeniem jest wiele ludzkich dramatów, które dzieją się naprawdę. Mimo to — mówi nam Księga Rodzaju — dobro w nas jest niezniszczalne. Ono konstytuuje nas jako osoby, dlatego — niezależnie od tego, jak daleko człowiek odejdzie w kierunku śmierci — powrót zawsze jest możliwy. Innymi słowy, relacja między dobrem stworzenia a złem, które czynimy, nie jest symetryczna.

Potem Bóg powiedział do Noego: „Wyprowadź też z sobą wszystkie istoty żywe: z ptactwa, bydła i zwierząt pełzających po ziemi; niechaj rozejdą się po ziemi, niech będą płodne i niech się rozmnażają" (18,17). Czy te słowa nie przypominają trochę opisu raju? Czy przypadkiem autor opowiadania nie sięga znów do początków Księgi Rodzaju?

Tak. I robi to celowo... Bo to, co teraz nastąpi — mam na myśli odbudowanie świata po potopie — będzie nowym cudem stworzenia. Znów będą zatem istniały, jak długo trwać będzie ziemia: siew i żniwo, mróz i upał, lato i zima, dzień i noc» (Rdz 8,22). Stworzeniu znowu zostanie przywrócona harmonia i ład... Człowiek znów będzie żył w relacji i będzie miał jasne punkty odniesienia.

A Bóg pobłogosławi Noego, tak jak po stworzeniu świata błogosławił Adama i Ewę...

Zatem można by powiedzieć, że mamy tu do czynienia z powtórnymi narodzinami świata. Wskazuje na to dobitnie uroczysty tytuł w Rdz 8,13 — wzmiankowana data, czyli pierwszy dzień pierwszego miesiąca roku, to nowe biblijne "na początku" (hebr. berēšît), o którym czytaliśmy w pierwszym rozdziale Księgi Rodzaju. W rzeczywistości są to powtórne narodziny człowieka. Ostatni wykres jasno pokazuje, że ta część opowiadania ukazana jest jako nowe stworzenie.

Ktoś mógłby powiedzieć, że wracamy do punktu wyjścia. Na pierwszy rzut oka znów jest tak, jak było przed potopem.

Nie jest tak samo... OK. Świat stworzony jest ten sam, ale człowiek jest nowy... Powiedziałem, że powtórne narodziny świata są w rzeczywistości narodzinami nowego człowieka — człowieka, który dopiero teraz zdaje sobie sprawę, na czym polega tragedia grzechu; człowieka, który wraca do Boga dzięki łasce, a tym samym odkrywa, że w sam rdzeń stworzonej rzeczywistości wpisany jest obiektywny i odwieczny porządek. Dla kogoś, w kim rodzi się taka nowa świadomość, cały świat staje się nowy — i stąd taka a nie inna konwencja literacka.

Chcesz powiedzieć, że nawet grzech ma sens?

W Bożej ekonomii wszystko ma sens, jeśli tylko zostanie przemienione przez łaskę Boga. Grzech stwarza możliwość przebaczenia, a to z kolei rodzi nową świadomość — odtąd człowiek wie, że nie osiągnie zbawienia tylko swoimi siłami. Potrzebna jest mu Boża pomoc. I tak oto w Biblii po raz pierwszy — i nie przez przypadek w tym właśnie miejscu — pojawia się idea przymierza.

Potem Bóg tak rzekł do Noego i do jego synów: «Ja zawieram przymierze z wami i z waszym potomstwem, które po was będzie; z wszelką istotą żywą, która jest z wami: z ptactwem, ze zwierzętami domowymi i polnymi, jakie są przy was, ze wszystkimi, które wyszły z arki, z wszelkim zwierzęciem na ziemi. Zawieram z wami przymierze, tak iż nigdy już nie zostanie zgładzona wodami potopu żadna istota żywa i już nigdy nie będzie potopu niszczącego ziemię». Po czym Bóg dodał: «A to jest znak przymierza, które ja zawieram z wami i każdą istotą żywą, jaka jest z wami, na wieczne czasy: Łuk mój kładę na obłoki, aby był znakiem przymierza między Mną a ziemią» (Rdz 9,8-13). Bóg nigdy więcej nie ześle potopu. Nigdy... Czy to znaczy, że od tej chwili niebezpieczeństwo duchowego chaosu nie jest już takie groźne?

Nie jest zagrożeniem, że tak powiem, ze strony Boga. Potop miał być unicestwieniem życia. I tu czytamy, że takiej decyzji Bóg nigdy już nie podejmie. Jego otwarcie na człowieka jest stałe i niezmienne i tak będzie zawsze. Taki jest sens idei przymierza, na której odtąd będzie się opierała biblijna koncepcja zbawienia. Natomiast nie oznacza to, że człowiek jest zdeterminowany w swoich decyzjach i że niebezpieczeństwo zagubienia się — także tego definitywnego — jest mniejsze. Człowiek pozostaje człowiekiem. Jest wolny. Stąd, mając na uwadze tę specyficzną niesymetryczność takiego układu, trzeba powiedzieć, że idea przymierza — pierwotnie wyrażająca wzajemność stosunków politycznych czy ekonomicznych — w tekstach teologicznych jest ciekawą, ale niedoskonałą metaforą.

Lektura opowieści o potopie w świetle opisu stworzenia stanowi nawiązanie do tego, co było w poprzednich rozdziałach Księgi Rodzaju. Ale pojawiająca się na końcu opowiadania idea przymierza zapowiada następne księgi Biblii — Księgę Wyjścia, gdzie na Synaju Bóg da Mojżeszowi kamienne tablice; księgi proroków, gdzie wciąż mowa o przymierzu, czy wreszcie same ewangelie, w których Jezus Chrystus będzie ukazany jako wypełnienie obietnicy przymierza.

Tak. I dlatego Ojcowie Kościoła uważają, że właściwie trudno wytłumaczyć słowo "nigdy" w obrębie Starego Testamentu. Obietnica związana z przymierzem — właśnie dlatego, że w Biblii hebrajskiej jej sens nie jest do końca zrozumiały — otwiera się na to, co przyniesie Nowy Testament. Innymi słowy, Chrystus nie tylko wypełni obietnice zawarte w Starym Przymierzu, ale też nada im właściwy sens — wytłumaczy, na co należało czekać i czego należało się spodziewać. A jeśli chodzi o sam potop... Ojcowie Kościoła w wodach zalewających świat, po których nadszedł czas nowego stworzenia, widzieli grzechy całego świata, które Chrystus odkupił ofiarą na krzyżu. Nowe Przymierze jest przymierzem, w którym woda chrztu św. oczyszcza świat w sposób doskonały.

Nie jest to trochę zbyt daleko idące kojarzenie wątków?

W patrystycznej lekturze Biblii rzecz nie polega na tym, by zestawiać ze sobą podobne symbole Starego i Nowego Testamentu, lecz na tym — i to w moim przekonaniu jest najważniejsze — by w duchu wiary i modlitwy starać się wyjaśniać duchowy sens historii. W takim ujęciu Chrystusowe "na zawsze" rzeczywiście jest odpowiedzią i dopełnieniem słowa już nigdy z opowieści o potopie. Powiedzmy tak: w Chrystusie Bóg definitywnie przezwyciężył działające w świecie zło, a my mamy dostęp do łaski Boga poprzez sakramentalny znak wody chrzcielnej. Ta łaska ma charakter definitywny, a jednocześnie nie niszczy ludzkiej wolności. Tam, w czasach Noego, miał miejsce początek obietnicy przymierza, a w Chrystusie wszystko zostało wypełnione.

Z jednej strony wszystko zostało wypełnione, ale z drugiej sprawa nadal jest otwarta... Dopóki człowiek nie dojdzie do nieba, dopóty nie może powiedzieć, że wody potopu już mu nie grożą.

W tym sensie, że nadal istnieje pokusa odrzucenia Boga. Zgadzam się...

Czy takie niebezpieczeństwo minie, gdy będziemy już w niebie?

Tak. Jak zobaczyliśmy w poprzedniej rozmowie, w Apokalipsie znajduje się poetycki opis Miasta Boga — Niebieskiego Jeruzalem, które będzie nowym ogrodem rajskim i do którego zmierzają wszyscy chrześcijanie. W pierwszym wersecie tego opisu autor natchniony pisze, że tam — w nowej rzeczywistości, do której zmierzamy — wielka woda nigdy więcej nie będzie nam zagrażała: "I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma" (Ap 21,1).

Słuchaj radia i wygraj wycieczkę do Ziemi Świętej

2011-09-02T08:49:00.002+02:00

W ramach nowego cyklu Radiowo-Internetowego Studium Biblijnego, który rozpocznie się w pierwszą niedzielę września, będziemy poznawać kolejnych bohaterów biblijnych.

+ Prowadzący: tarnowscy bibliści: ks. dr hab. Michał Bednarz, ks. dr Piotr Łabuda i ks. dr Mirosław Łanoszka

+ Temat: Życie i przesłanie bohaterów Starego i Nowego Testamentu

+ Gdzie? Radio RDN Małopolska (http://www.studiumbiblijne.diecezja.tarnow.pl)

+ Kiedy? Każda niedziela o godz. 14.30 i powtórka w poniedziałki, po wiadomościach o godz. 20.10. Wykłady będą również dostępne na stronach internetowych Diecezji Tarnowskiej, Radia RDN Małopolska, Gościa Niedzielnego, Wydawnictwa Biblos i Radiowo-Internetowego Studium Biblijnego.

+ I jeszcze WIELKI KONKURS! Po wysłuchaniu 43 audycji będzie okazja, by wylosować pielgrzymkę do Ziemi Świętej.

Wieczory biblijne w kolegiacie św. Anny w Krakowie

2011-09-02T08:42:00.005+02:00

W KAŻDĄ ŚRODĘ OD 19.10.2011 r.

19.30-20.20 - Msza św. z 20 min. lekturą Starego Testamentu
(w kościele - dla wszystkich zainteresowanych)

20.30-22.00 - Krąg biblijny "Najtrudniejsze przypowieści Jezusa"
(salka na I p., św. Anny 11, według podanych poniżej grup)

I środa miesiąca - Grupa I
Terminy: 5.10; 2.11; 7.12; 4.01; 1.02; 7.03; 4.04; 6.06

II środa miesiąca - Grupa II
Terminy: 12.10; 30.11; 14.12; 11.01; 08.02; 14.03; 09.05; 13.06

III środa miesiąca - Grupa III
Terminy: : 19.10; 16.11; 21.12; 18.01; 15.02; 21.03; 18.04; 16.05; 20.06

IV środa miesiąca - Grupa IV
Terminy: 26.10; 23.11; [28.12]; 25.01; 22.02; 28.03; 25.04; 23.05; 27.06

Ze względu na charakter kręgów liczba osób jest ograniczona.
Każda grupa będzie składać się z maksymalnie 15 osób.
Wbrew wcześniejszym informacjom, grupy będą mieszane (księża, siostry, studenci, pracownicy naukowi, inni świeccy). Ma to przede wszystkim ubogacić spotkania i otworzyć na różnorodność ludzi i ich doświadczeń Pisma.
Chętnych na udział w grupach proszę o kontakt z podaniem albo konkretnej nazwy grupy (np. "Grupa I") albo ze stwierdzeniem, że wszystko jedno do jakiej. Poszczególne grupy spotykają się raz na miesiąc i uczestnicy nie zmieniają grup.

DEKALOG UCZESTNIKÓW WIECZORÓW BIBLIJNYCH U ANNY:
1. Nie boimy się Starego Testamentu.
2. Chcemy poznawać nawet najtrudniejsze stronnice Biblii.
3. Gromadząc się w kościele uniwersyteckim jesteśmu otwarci nawet na zawiłe meandry egzegezy biblijnej.
4. Pragniemy uczyć się pod okiem św. Anny, która uznając Księgi Pierwszego Przymierza za święte, potrafiła pięknie wychować Maryję, Służebnicę i Rodzicielkę Słowa.
5. Zbudowani przykładem Jana z Kęt, który pieszo przeszedł z Krakowa do Palestyny, chcemy przy jego grobie przemierzać najtrudniejszą drogę między naszym życiem a Słowem Pana.
6. Wierzymy w moc Liturgii jako najbardziej naturalnego środowiska do poznawania Świetych Pism.
7. Nie chcemy, aby Natchnione Księgi były tylko pamiętnikami historii i literatury, ale pragniemy odkrywać w nich żywe słowo na dziś.
8. Nie szkoda nam czasu na Słowo Boże, które było przed czasem i pozostanie na wieki.
9. W Piśmie szukamy przede wszystkim żyjącego Boga, bo tylko w Nim i przy Nim będziemy znajdywać samych siebie.
10. Nigdy nie zapomnimy słów Szymona Piotra: "Panie do kogóż pójdziemy? Ty masz Słowa Życia wiecznego" (J 6,68).

PS. Konferencje wygłaszane w czasie Mszy św. będą nagrywane i umieszczane na stronie www.wegrzyniak.com

Wielki konkurs z nagrodami!

2011-08-28T23:07:00.003+02:00

Zwycięzcą konkursu został Andrzej Andrejuk. Serdecznie gratulujemy!

---------
Nasz portal od dziś ma 200 obserwatorów na Facebooku i z tej okazji ogłaszamy wielki konkurs!

TERMIN: do 5 września!

NAGRODA: Jeden z najlepszych polskich komentarzy do Ewangelii św. Jana - "I Bogiem było Słowo" autorstwa R. Browna (wybitnego i znanego na całym świecie eksperta w dziedzinie Ewangelii Jana)

CO TRZEBA ZROBIĆ?

(1) Polub nas na Facebooku KLIKNIj TUTAJ

(2) Zaproś na Orygenesa swoich znajomych i zachęć ich do polubienia naszego portalu. Każdy z twoich przyjaciół, który kliknie "lubię to" niech przyśle na maila orygenes.org@gmail.com informację: Orygenesa polecił mi... (tu wstawi twoje imię i nazwisko) / ewentualnie ty sam możesz poinformować nas, że dana osoba, która polubiła Orygenesa na FC została poinformowana przez ciebie o naszym portalu.

Wygrywa ten, kto "przyprowadzi" na Orygenesa jak największą ilość znajomych!

ZOBACZ NAGRODĘ

Żywe Słowo na wrzesień - POBIERZ

2011-08-24T14:41:00.002+02:00

We wrześniu czytamy w liturgii Ewangelię wg św. Łukasza. To fascynująca księga, świadectwo o Jezusie Chrystusie napisane z myślą o chrześcijanach pochodzenia greckiego – dzieło, które (jak przeczytamy w artykule Eleny Bosetti) przychodzi z nieba, gdyż pierwszymi głosicielami narodzin i zmartwychwstania Jezusa są aniołowie. „U Łukasza Ewangelia zstępuje z nieba. Sam Bóg bierze odpowiedzialność za to dzieło. Niebo ewangelizuje ziemię...”. A później, zszedłszy do ludzi, Ewangelia zatacza coraz szersze kręgi (Nazaret, Galilea, Judea, cały świat...) i z właściwą sobie siłą przemienia życie wielu świadków Chrystusa...

POBIERZ fragment Żywego Słowa

Kim był autor trzeciej Ewangelii? Co przekazują nam o nim starożytni? Pierwsze wzmianki pochodzą z połowy II w. po Chrystusie. W tzw. „Fragmencie Muratoriego” (ok. 155 r.) napisano: „Łukasz, ów lekarz, po wniebowstąpieniu Chrystusa, gdy go jako prawnika Paweł przyjął, pod własnym imieniem spisał według porządku, ale i on Pana w ciele nie widział, dlatego jak mógł, tak zaczął mówić od narodzenia Jana”. Z kolei w „Prologu Rzymskim” (ok. 160-180 r.) czytamy: „Łukasz jest Syryjczykiem, pochodzącym z Antiochii, z zawodu lekarzem, uczniem apostołów. Towarzyszył później Pawłowi aż do jego śmierci męczeńskiej. Służył bez skazy Panu, nie mając nigdy żony ani dzieci, zmarł w Bitynii w wieku osiemdziesięciu trzech lat”.

Interesujące są świadectwa starożytnych o św. Łukaszu, ale jeszcze bardziej fascynujące są komentarze, medytacje i rozważania konkretnych fragmentów jego Ewangelii. W tekstach znakomitych autorów, jak Augustyn, Atanazy, Maksym Wyznawca, Ireneusz czy Orygenes, świetnie widać nie tylko literacki kunszt św. Łukasza, ale także jego duchową wrażliwość na sprawy Boże. Serdecznie zapraszam do lektury!

W Izraelu odkryto ołtarz filistyński sprzed 3000 lat

2011-08-24T14:03:00.002+02:00

Grupa archeologów odkryła w Tel Tzafit kamienny ołtarz pochodzący z IX wieku przed Chrystusem. Usytuowany był w miejscu, które w tamtych czasach zamieszkiwali Filistyni.

Ołtarz ma 1 metr wysokości i szerokość 0,5 metra. Ozdobą ołtarza są dwa rogi. Podobne rogi spotykane były na ołtarzach hebrajskich, stąd - twierdzi professor Aren Maeir z Uniwersytetu Bar-Ilan - wzajemne zależności i przenikanie się zwyczajów związanych z kultem u Hebrajczyków i Filistynów jest prawdopodobnie o wiele większe, niż sądzono do tej pory.

Biblia Pauperum - Włochy, Ancona

2011-08-24T13:56:00.003+02:00

Diecezja Jesi (Ancona, Włochy) organizuje piątą edycję wystawy sztuki biblijnej "Biblia Pauperum". Tegoroczna edycja zbiega się XXV Włoskim Kongresem Eucharystycznym i będzie otwarta w dniach: 27 sierpnia - 2 października 2011.

Wiele spośród prezentowanych prac można zobaczyć w specjalnie przygotowanym na tę okazję katalogu on-line.

Tutaj pobierz KATALOG

Idea czerpie z średniowiecznej tradycji "Biblia pauperum" (Biblia ubogich - Biblia w obrazach). W poprzednich edycjach tematy wystaw inspirowane były kolejnymi księgami Starego Testamentu: Hioba, Wyjścia, Pieśni nad Pieśniami. W tym roku tematem przewodnim jest przykazanie miłości i Ewangelia wg św. Jana.

Do udziału w wydarzeniu zostali zaproszeni najlepsi artyści włoscy i zagraniczni:

Carla Abbondi, Mario Agostinelli, Salvatore Anelli, Vitaliano Angelini, Arnoldo Anibaldi, Angelo Barile, Enzo Bersezio, Alberto Berti, Maria Grazia Bertuccioli, Rodrigo Blanco, Romano Boriosi, Mauro Brattini, Narciso Bresciani, Claudio Buffarini, Massimiliano Cacchiarelli, Erika Calesini, Franco Campanari, Teodosio Campanelli, Massimiliano Carisdeo, Fabrizio Carotti, Stefano Catalini, Luciano Collamati, Mauro Coppola, Giancarlo Costanzo, Renato Costrini, Giuliano Cotellessa, Paola Di Domenico, Anna Donati, Bianca Fabbri, Francoma, Marco Ghergo, Pino Giuffrida, Alfredo Granada, Stefano Ianni, Liuba, Marzia Luchetti, Maria Grazia Magnini, Filippo Malice, Luigi Malice, Francesca Maranetto Gay, Teresa Marasca, Alessandro Marcucci Pinoli, Angelo Marini, Walter Materassi, Iler Melioni, Monica Mezzanotte, Anna Shamira Minozzi, Mario Migliorelli, Guido Morichelli, Eugenia Musolino, Silvio Natali, Leonardo Nobili, Ermenegildo Pannochhia, Luigi Pennacchietti, Monica Pennazzi, Carlo Pietrosanti, Leone Podrini, Nazzareno Rocchetti, Maurizio Romani, Marco Romoli, Marco Nereo Rotelli, Alfredo Saino, Simonetta Salonia, Sergio Sansevrino, Gianfranco Sergio, Marisa Settembrini, Andrea Silicati, Jonathan Soverchia, Faliero Tamburi, Francesca Tilio, Francesca Torchia, Roberto Torregiani, Vittorio Valente, Annalisa Valentini, Luca Zampetti.

Adopcja Zwojów z Qumran

2011-08-24T13:38:00.002+02:00

Masz 2 tys. dolarów? Jeśli tak, to możesz „adoptować” jeden ze zwojów z Qumran.

Pomysłodawcy akcji chcą w ten sposób zebrać pieniądze na konserwację starożytnych dokumentów oraz na ich digitalizację. - Skoro ludzie adoptują słonie czy tygrysy, to dlaczego nie mogliby tego zrobić w stosunku do najwartościowszych zabytków słowa pisanego - tłumaczą pomysłodawcy.

Źródło: Niedziela